जीवशास्त्र

Home » जीवशास्त्र
विशिष्ट अद्याक्षरापासून सुरु होणारे शब्द बघायचे असल्यास त्या अद्याक्षरावर टिचकी मारावी
All | A(1955) | B(704) | C(2119) | D(779) | E(1037) | F(511) | G(962) | H(1145) | I(791) | J(47) | K(107) | L(667) | M(1269) | N(548) | O(583) | P(2585) | Q(71) | R(665) | S(1890) | T(930) | U(236) | V(347) | W(143) | X(51) | Y(31) | Z(94) |

जीवशास्त्र


There are 511 names in this directory beginning with the letter F.
f.dentata
दंतुर प्रावरणी

F1
Biol.(the first generation of a cross between two individuals) F१ (पिढी १)

F2
Biol.(the second filial generation, produced by crossing or self fertilizing individuals of the F२ generation) F२ (पिढी २)

F3
Biol.(the third filial generation) F३ (पिढी ३)

face
मुख (न.), आनन (न.)

facet
Zool. मुखिका (स्त्री.)

facial
१ (Bot.) (of or relating to an outer surface) पृष्ठी २ Zool.(pertaining to or situated on the face) आननी, आनन-

facial bristle
Zool. आननी कटक

faciation
Bot. बद्धसहप्रभाव (पु.)

factor
१ Biol.(as a substance promoting or functioning in a particular physiological process) कारक (पु.), घटक (पु.) २ Math. गुणक (पु.)

factor compensation
Zool. घटक प्रतिपूर्ति

factorial experiment
Bot. बहु-उपादानी प्रयोग

facultative
Bot., Zool. (optional able to live under different conditions) विकल्पी, वैकल्पिक

facultative anaerobe
Bot.(a plant which normally uses free oxygen but can live with little or none of it) विकल्पी विनॉक्सी जीव

facultative saprophyte
Bot. विकल्पी मृतोद्भिद

Fagonia critica
Bot. फॅगोनिआ क्रिटिका (धमासा)

falcate
Bot.(sickle shaped) दात्राकार (कोयत्यासारखा) falciform

falciphore
Bot.(falx) दात्रकवकतंतु (पु.)

Falconidae
Zool. फाल्कोनिडी (स्त्री.)

Falconiformes
Zool. फाल्कोनिफॉर्मिस (न.)

falcula
Zool.(claw) नखर (न.)

falling starch
statolith

Fallopian tube
Zool. (the oviduct) फॅलोपिअन नलिका, फॅलोपी नलिका

fallout
Phys.परिपतन (न.)

fallow
Bot. पडीक जमीन (स्त्री.), पडीत जमीन (स्त्री.)

FALSE
Bot., Zool. आभासी, कूट, मिथ्या

false fruit
Bot. (a fruit formed from other parts of the flower in addition to the gynaeceum) कूट फल

false rib
Zool. आभासी फासळी

false septum
spurious dissepiment

falx
१ Bot. दात्रकवकतंतु (पु.) २ Zool. (a sickle shaped structure) दात्र (न.) (pl. falces)

family
Biol.(a group of individuals within an order or suborder) कुल (न.), कुळ (न.) kingdom

fan shaped
Bot., Zool. पंखाकार

fang
Zool. १ विषदंत (पु.) २ सुळा (पु.)

fannings
Bot. वारवणी (स्त्री.)

far red radiation
Phys. अतिरिक्त प्रारण

farinaceous
Bot. (containing or rich in starch) मंडमय

farinose
सितचूर्णाभ farinosus

fascia
Zool.(any band like structure; especially the connective tissue bands which unite the fasciculi of a muscle) प्रावरणी (स्त्री.)

fasciation
Bot.(malformation- as in stems of plants, resulting from more or less disorganised tissue growth commonly manifested as enlargement and flattening and sometimes spiral curving) स्तंभगुच्छाभन (न.), संपट्टन (न.)

fascicle
Bot.(also fascicule)(a small bundle or collection) पूलिका (स्त्री.)

fascicled
Bot. पूलिकायुक्त

fascicular
Bot. पूलीय

fascicular cambium
Bot. (the flat strand of cambium between xylem and phloem in a vascular bundle) पूलीय एधा

fasciculate
Bot.(in bunches or bundles consisting of members all of the same kind) पूलित

fascicule
fascicle

fasciculus
Zool. (a small bundle, as of muscle or nerve fibres) पूलिका (स्त्री.) f. retroflexus पश्चकुंचन पूलिका f. solitarius एकल पूलिका f. teres गोल पूलिका

fasciole
Zool. पट्टिका (स्त्री.)

fastigiate
Bot. (having the branches more or less erect and all more or less parallel, giving an effect like a slender broom) कूर्चशाखित

fastigiate cortex
Bot. कूर्च वल्कुट

fasting
अनशन (न.)

fat
मेद (पु.), चरबी (स्त्री.)

fat body
Zool. मेद पिंड

fat cell
Zool. मेद पेशी

fat liquoring
Bot. मेद विलयी

fatal
घातक, मरणांतक

fatty
मेदयुक्त, चरबीयुक्त

fatty acid
मेदाम्ल (न.)

fault
दोष (पु.)

faulty
सदोष

fauna
Zool.(pl. faunas or faunae) प्राणिसमूह (पु.) प्राणिजात (पु.)

faveolate
Bot.(rsembling a honeycomb in appearance) मधुकोषाभ favose

favourable
अनुकूल

feather
Zool. पीस (न.), पिच्छ (न.) contour feather देहपिच्छ, आवरणपिच्छ down down feather plumule filoplume रोमपिच्छ flight feather उड्डाण पिच्छ plumule कोमल पिच्छ, निपिच्छ

feather veined
Bot. पिच्छ शिरायुक्त

feathery
Bot.(covered with or as if with feathers) पिच्छिल

fecundation
Zool. सुफलन (न.)

fecundation candal
Zool. सुफलन नाल

fecundity
Bot., Zool. १ खाद्य (न.), अशन (न.) २ प्रदाय (पु.)

feedback
Bot., Zool.(the partial reversion of the effects of a given process to its source or to a preceding stage so as to reinforce or modify it) पश्चप्रदाय (पु.)

feedback control
Bot. पश्चप्रदाय नियंत्रण

feedback inhibition
Bot., Zool. पश्चप्रदाय निरोध, पश्चप्रदाय संदमन

feedback mechanism
Bot., Zool. पश्चप्रदाय यंत्रणा

feedback system
Zool. पश्चप्रदाय संस्था

feeder
Bot., Zool. १(one who eats) भोजी (पु.), भक्षी (पु.) २ (one who feeds others) भोजयिता (पु.), भक्षयिता (पु.)

feeding
Bot., Zool. अशन (न.), भक्षण (न.)

feeding current
Zool. अशनधारा (स्त्री.)

feel
१ स्पर्श करणे, स्पर्शाने जाणणे २ जाणवणे

feel
स्पर्श (पु.)

feeling subsere
Bot.(the developmental series of communities started by the felling of a wood) पातन उपक्रमक

Felidae
Zool. फेलिडी (स्त्री.)

Feloidea
Zool. फेलॉयडिआ (पु.)

felt chamber
Zool. ऊर्णा कक्ष

female cone
Zool. स्त्रीशंकु (पु.)

female flower
Bot. (a flower having carpels and no stamens) स्त्रीपुष्प (न.)

female gamete
Bot. स्त्रीयुग्मक (न.)

female plant
Bot. स्त्रीपादप (पु.)

female pronucleus
Zool. स्त्रीपूर्वकेंद्रक (न.)

femoral
Zool. ऊरु-

femoral canal
Zool. ऊरु नलिका

femoral fossa
Zool. ऊरु खात

femur
Zool. ऊर्विका (स्त्री.), ऊरु अस्थि (स्त्री.)

fenestra
Zool.(pl. fenestrae) (an opening) छिद्र (न.), गवाक्ष (न.) f.cochlea कर्णावर्ती गवाक्ष f. ovalis लंबगोल गवाक्ष f. rotunda गोल गवाक्ष f. vestibuli घाण गवाक्ष

fenestrate
Bot., Zool. गवाक्षित, गवाक्षमय, झरोकेदार, सच्छिद्र fenestrated

fenestrated membrane
Zool. गवाक्षमाय पटल

Ferae
Zool. फेरी (स्त्री.)

feral
Bot., Zool.(wild, not cultivated, savage) वन्य

ferment
Chem. किण्व (न.)

ferment
किण्वन करणे, किण्वन होणे, आंबवणे, आंबणे

fermentation
Chem. किण्वन (न.), आंबवणे (न.)

fermented
Chem. किण्वित, आंबवलेला

fermenting
किण्वन करणे (न.), आंबवणे (न.)

fermenting
किण्वन-

fern
Bot. नेचा (पु.)

Feronia limonia
Bot. फेरोनिआ लिमोनिआ (कवठ)

ferrallite
Geol.(a lateritic soil with a low kaolin content) फेरलाइट (स्त्री.)

ferredoxin
फेरेडॉक्सिन (न.)

ferrugineous
Bot.(reddish brown, the colour of rusty iron) गंजवर्णी ferruginous

fertile
Bot. Zool. १ निषेच्य २ जननक्षम, फलनक्षम ३ (against sterile) अवंध्य

fertilisation
Bot., Zool. १ निषेचन (न.) २ फलन (न.)

fertilisation cone
Zool. फलन शंकु

fertilisation membrane
Zool. फलन पटल

fertilisation tube
Zool. फलन नलिका

fertilise
१ निषेचन करणे, निषेचन होणे २ फलन करणे, फलित करणे

fertilised
१ निषिक्त २ फलित

fertilised egg
Zool. १ निषिक्त डिंब २ फलित डिंब

fertilised ovum
Zool. १ निषिक्त डिंबपेशी २ फलित डिंबपेशी

fertiliser
Agric, Bot. रासायनिक खत (न.)

fertility
Biol. १ निषेचनक्षमता (स्त्री.), फलिष्णुता (स्त्री.) २ जननक्षमता (स्त्री.), प्रजननशक्ति (स्त्री.) ३ फलनक्षमता (स्त्री.) ४ (in case of soil) सुपीकता (स्त्री.)

fertility factor
Biol. १ निषेचन घटक २ फलन घटक

Ferula alliacea
Bot. फेरुला अलिआसिआ (हिंग)

Ferungulata
Zool. फेरंग्युलेटा (पु.)

fetal
foetal

fetal circulation
Zool. गर्भ अभिसरण (न.)

fetal hydrops
Zool. गर्भशोफ (पु.)

fetal membrane
Zool. गर्भपटल (न.)

fetus
Zool. गर्भ (पु.) (also foetus)

Feulgen reaction
Zool. फोल्गेन अभिक्रिया

Feulgen stain
Bot. फोल्गेन रंजन

fiber
Bot., Zool. तंतु (पु.) fibre

fibre board
Bot. तंतुफलक (पु.)

fibre crop
तंतुपीक (न.)

fibre tracheid
Bot. तंतुवाहिनिका (स्त्री.)

fibril
Bot., Zool. तंतुक (पु.) (also desmos)

fibrillar
Bot., Zool. तंतुकीय, तंतुक-

fibrillose
Bot., Zool. तंतुकी, तंतुकयुक्त

fibrin
Bot. फायबिन (न.)

fibrinogen
Zool. फायबिनोजेन (न.)

fibroblast
Zool. (an undifferentiated mesenchyme cell giving rise to connective tissue) तंतुजनकपेशी (स्त्री.)

fibrocartilage
Zool. तंतुमय कास्थि (स्त्री.)

fibrocyte
Zool.(a spindle shaped connective tissue cell characteristic o fibrous tissue) तंतुपेशी (स्त्री.)

fibroelastic
Zool. तंतुप्रत्सास्थी, तंतुप्रत्यास्थ-

fibroelastic cartilage
Zool. तंतुप्रत्यास्थ कास्थि

fibrose
fibrous

fibrosis
Zool.(the formation of fibrous tissue) तंतूभवन (न.)

fibrous
Bot., Zool. (also fibrose) तंतुमय

fibrous band
Zool. तंतुपट्ट (पु.)

fibrous lamella
Zool. तंतुमय पदरिका

fibrous layer
Bot. तंतुमय स्तर

fibrous protein
Bot. तंतुप्रथिन (न.), तंतुप्रोटीन (न.)

fibrous root
Bot.(a root that has no prominent central axis - distinguished from taproot and tuberous root) तंतुमूळ (न.)

fibrous root system
Bot. तंतुमळ संस्था

fibrovascular bundle
Bot. तंतुसंवहनी पूल

fibrovascular system
Bot. तंतुसंवहनी संस्था

fibula
Zool. (pl. fibulae or fibulas) बहिर्जंघिका (स्त्री.)

fibular
Zool. बहिर्जंघिका-

fibulare
Zool.(pl. fibularia) (the outer or post axial element or bone of the proximal row of the tarsus) बहिर्गुल्फिका (स्त्री.)

Fick's law
Chem. फिकचा नियम

Ficus bengalensis
Bot.(Banyan) फिकस बेंगालेन्सिस (वड)

Ficus carica
Bot. फिकस कॅरिका (अंजीर)

Ficus racemosa
Bot. फिकस रेसिमोसा (उंबर)

Ficus religiosa
Bot.फिकस रिलिजिओसा (पिंपळ)

Ficus retusa
Bot. फिकस रेट्यूसा (नांद्रक)

fidelity
Bot., Zool. १ एकनिष्ठा (स्त्री.), तद्रुपता (स्त्री.) २ अचूकपणा (पु.)

field
Bot. क्षेत्र (न.)

field book
Bot. क्षेत्र नोंदवही

field capacity
Bot.(the water retaining capacity of a soil) क्षेत्र क्षमता, क्षेत्र धारकता, क्षेत्र धारणक्षमता

fila
सूत्रे (न.अ.व.), तंतू (पु.अ.व.) f.olfactoria Zool. घाण सूत्रे, घाण तंतू f.terminalia अंत्य सूत्रे, अंत्य तंतू (sing. filum)

filabellate
Bot.(resembling a fan in shape) पंख्यासारखा flabelliform

filament
Bot., Zool. १ तंतु (पु.), सूत्र (न.) २ (as stalk of a stamen) वृंत (न.)

filamentous
Bot., Zool. तांतुक, तंतुमय, तंतुसम

filar
Bot. (elongated and thin) तनुदीर्घित, सूत्री

file meristem
rib meristem

filial generation
Biol.(a generation in a cross successive to a partental generation - system F१, for the first, F२ for the second etc.) संतान पिढी

filicinean
Bot.(relating to the ferns) फिलिसिनी

filiform
Bot., Zool. तंतुरुप अंकुरक

fillet
Zool. (a band of fibers) तंतुबंध (पु.)

filling tissue
Bot. भरणोति (स्त्री.)

filoplasmodium
Bot.(a net like pseudoplassmodium) जालद्रव्यक (न.)

filoplume
Zool. (a hair feather, specif. a feather with a splender scape and with but few barbs) रोमपिच्छ (न.) feather

filter
१ गाळणे, गळणे २ निस्यंदन करणे, निस्यंदित होणे

filter
गाळणी (स्त्री.), फिल्टर (न.)

filter apparatus
Zool. चाळण यंत्रणा

filter bridge
Zool. विभाजक सेतु

filter cake
Bot. पेंड (स्त्री.)

filter chamber
Zool. चाळण कक्ष

filter feeder
Zool. (an animal that obtains its food by filtering organic matter or minute organisms from a current of water that pases through some part of its system) सूक्ष्मजीव भक्षी

filter feeding
Zool. सूक्ष्मजीव भक्षण

filterable
Bot., Zool. गाळण्याजोगा

filterable virus
Bot., Zool. गाळणयोग्य विषाणु

filtrate
Chem. etc. गळण (न.)

filtration
Chem. etc. गाळणे (न.), गाळणक्रिया (स्त्री.)

filum
Bot., Zool.(pl. fila) (a filament or threadlike structure) सूत्र (न.), तंतु (पु.) f. terminale, Zool. अंत्य सूत्र, अंत्य तंतु

fimbria
Bot., Zool. (pl. flmbriae) (bordering fringe) झालर (स्त्री.)

fimbriate
Bot., Zool. झालरी

fimicolous
Bot.(growing on or in dung) शमलवर्धी

fin
Zool. पर (पु.)

fin extensor
Zool. पर प्रसारणी

fin fold theory
Zool. पर वलि सिद्धांत

fin plexor
Zool. पर आकुंचनी

fin ray
Zool. पर अर

final
अंतिम

final host
Zool. अंतिम पोषिता

fine
१ (very small, minute) सूक्ष्म २ (free from impurity) विशुद्ध

fine grained
Bot. सूक्ष्म कणी

finger
Zool. अंगुलि (स्त्री.)

fingerprint
Zool. अंगुलिमुद्रा (स्त्री.)

fingerprinting
Zool. अंगुलिमुद्रण (न.)

finite
(bounded, limited) परिमित, सांत

finite rate
Zool. परिमित प्रमाण

fiord
Zool. फिओर्ड (न.)

fire curing
Bot. अग्नि संसाधन

first filial generation
Biol.(Symbol- F१) प्रथम संतान पिढी

fish culture
Zool. मत्स्य संवर्ध

fishery
मत्स्यजीवशास्त्र (न.)

fishery science
Zool. मत्स्य-विज्ञान (न.)

fissile
Bot.(capable of being split) विखडी, विखंडनशील, विखडनक्षम

fissility
विखडनक्षमता (स्त्री.)

fission
Bot., Zool. विखडन (न.), विभंजन (न.)

fissiparous
Bot., Zool. विखंडारी

Fissipedia
Zool. फिस्पिपिडिआ (पु.)

fissure
Zool. विदर (न.)

fissured
विदीर्ण

fistular
Bot.(hollow, like a pipe) नळीदार fistulose

fitness
१ स्वास्थ्य (न.) २ योग्यता (स्त्री.), पात्रता (स्त्री.)

five chambered organ
Zool.(as in crinoids) पंच कक्ष अंग

fixaiton centre
Zool. स्थिरीकरण केंद्र

fixation
१ स्थिरीकरण (न.), स्थिरण (न.) २ स्थायीकरण (न.) ३ निश्चयन (न.)

fixation of nitrogen
Chemंआयट्रोजन स्थिरण

fixative
Bot., Zool. स्थिरकारी

fixed
Bot. १ नियत, निश्चित २ (as, non-volatile, bound) स्थिर, बद्ध ३ (as stationary, immovable) स्थायी

fixity
Bot., Zool. स्थैर्य (न.), स्थिरता (स्त्री.)

flaccid
Bot., शिथिल

flaccidity
Bot. शिथिलता (स्त्री.), शैथिल्य (न.)

Flacourtia indica
Bot. फ्लेकोरटिआ इंडिका (तांबट, हेकळ)

flagellate
Bot., Zool. कशाभिक

flagelliform
Bot., कशाभरुप

flagellula
Zool. फ्लॅजेलुला (पु.)

flagellum
bot., Zool.(pl.flagella or flagellums) कशाभिका (स्त्री.)

flagellum cone
Zool. कशाभिका शंकु

flame cell
Zool. ज्योत पेशी

flange
Bot.(as a projecting edge or rim) बाह्यपालि (स्त्री.)

flat worm
Bot. (a yellowing or blanching of normally green plant parts due to certain virus diseases and due to diminution of chlorophyll) पीतता (स्त्री.)

flavescent
Bot. (turning yellow) पीत, पीतवर्णी

flavicin
Bot., Chem. फ्लॅविसीन (न.)

flavin
Bot., Chem. फ्लॅविन (न.)

flavin adenine dinucleotide
Bot., Chem. फ्लेविन ऍजेनीन डायन्युक्लिओटाइड

flavin mononuclleotide
Bot., Chem. फ्लेविन मोनोन्युक्लिओटाइड

flavo-protein
Chem. फ्लेवोप्रोटीन (न.)

flavocyanin
Chem. फ्लेवोसायानिन (न.)

flavone
Chem. फ्लेवोन (न.)

flavour
स्वाद (पु.)

flax
Bot. अंबाडी (स्त्री.), ताग (पु.)

fleck
Bot. (spot, mark) बिंदु (पु.)

fleshy
१ Bot. गीरदार (as in fleshy fruit गीरदार फळ) २ Zool. मांसल

flex
अवकुंचन करणे, अवकुंचन होणे

flexion
Bot., Zool. अवकुंचन (न.)

flexor muscle
Zool. अवकुंचनी स्नायु

flexor perforans
Zool. सच्छिद्र अवकुंचनी

flexuose
Bot.(having alternate opposite curvatures zigaag) वाकडातिकडा flexuous

flexuous hypha
receptive hypha

flexure
Zool. १ (the quality or state of being flexed, turned, bent) आनमन (न.) २ वाक (पु.)

flight feather
Zool. उड्डाण पिच्छ feather

flight muscle
Zool. उड्डाण स्नायु

flint
Geol. (a massive somewhat impure variety of quartz) फ्लिंट (स्त्री.)

flint
कठीणगरी (as in flint maize कठीणगरी मका)

flipper
Zool. (a broad flat limb adapted for swimming) अरित्र (न.)

float
Bot. Zool. प्लावक (पु.), प्लव (पु.)

floating
Bot., Zool. १ प्लवन (न.) २ (float) प्लव (पु.)

floating
प्लवमान

floccose
Bot. ऊर्णी

flocculant
ऊर्णनक (पु.)

floccular
ऊर्णिका-

floccular fossa
Zool. ऊर्णिका खात

flocculate
(to cause to aggregate or coalesce into small lumps or loose clusters or into a flocculent mass or deposit; to aggregate or coalesce into small lumps or losse clusters) ऊर्णित करणे, ऊर्णन होणे

flocculating
ऊर्णक

flocculation
१ (act or process of flocculating) ऊर्णन (न.) २ (product of flocculating) ऊर्ण (न.)

floccule
ऊर्णिका (स्त्री.)

flocculent
ऊर्णी, ऊर्णाभ

flocculent
ऊर्णनक (पु.)

flocculus
Bot.(pl. flocculi) (a small loosely aggregated mass) ऊर्णिका (स्त्री.)

flooring material
Bot. फरसबंदीचे साहित्य

floppling
Bot. आम्रम्लानि (स्त्री.)

flora
Bot.(pl. floras also florae) १ (as plants) वनस्पतिजात (पु.) २ (as treatise) वनस्पतिवर्णन (न.)

floral
पुष्प-

floral axis
Bot. पुष्पाक्ष (पु.)

floral bud
Bot.पुष्पकलिका (स्त्री.)

floral diagram
Bot. पुष्परेखाकृति (स्त्री.)

floral formula
Bot. पुष्पसूत्र (न.)

floral initiation
Bot. पुष्पारंभ (पु.)

floral leaf
Bot. पुष्पपर्ण (न.)

floral primordia
Bot. पुष्प आद्यक (न.)

floral symmetry
Bot. पुष्प सममिति (स्त्री.)

floret
Bot.(a small flower; a single flower of a multiple flowered inflorescence) पुष्पक (न.)

Floridian starch
Bot. फ्लॉरिडी मंड

florigen
Bot.(a hormone or hormonal agent that induces or promotes flowering) फ्लॉरिजेन (पु.)

floristic
Bot. पादपी

floristic composition
Bot. पादपी रचना, पादपी घटना

floristics
१ वनस्पतिघटना (स्त्री.) २ वनस्पतिघटनाशास्त्र (न.)

floss
Bot. पिच्छिल (न.)

flourish
भरभराट होणे, जोमाने वाढ होणे

flourishing
भरभराटणारा

flower
पुष्प (न.), फूल (न.) complete flower पूर्ण पुष्प imperfect flower एकलिंगी पुष्प incomplete flower अपूर्ण पुष्प perfect flower द्विलिंगी पुष्प

flower bed
Bot. १ वाफा (पु.) २ पुष्पवाटिका (स्त्री.)

flower bud
Bot. पुष्पकलिका (स्त्री.)

flowering
Bot. पुष्पन (न.), फुले येणे (न.)

flowering glume
Bot.(lemma) पुष्पी तुष

flowering plant
Bot. पुष्पी पादप

flowerless
Bot. अपुष्पी

flowre stalk
Bot. पुष्प वृंत

flowrless plant
Bot. अपुष्पी पादप

fluctuate
चढौतार होणे, कमी जास्त होणे

fluctuating
चढौतारी, उच्चावच, कमी जास्त होणारा

fluctuating variation
Gen. चढौतारी विभेदन, उच्चावच विभेदन, कमी जास्त होणारे विभेदन

fluctuation
Bot., Zool. चढौतार (पु.), उच्चावचता (स्त्री.), उच्चावचत्व (न.)

flue curing
Bot. ऊष्मा संसाधन

fluid
Chem. १ द्रायु (पु.) २ द्रव (पु.), तरल (न.)

fluorescence
Chem. प्रतिदीप्ति (स्त्री.)

fluorescence microscopy
Chem. प्रतिदीप्ति सूक्ष्मदर्शिकी

fluorescent
Chem. प्रतिदीप्तिशील

fluorochrome
Chem. प्रतिदीप्तिवर्णक (पु.)

fluorometry
Chem. दीप्तिमिति (स्त्री.)

fluorouracil
Chem. फ्लूरोयुरॅसिल (न.)

flush
Bot. १ (a period of renewed growth in a wood plant) पुनर्वृद्धि (स्त्री.) २ आकस्मित जलवृद्धि (स्त्री.)

fluted
Bot.(channelled, grooved) पोकळ

fluviatile
Bot.(belonging to existing in or about, or produced by the action of streams or rivers) नदीय

foam
फेन (पु.)

Foeniculum vulgare
Bot. फोनीकुलम व्हल्गार (बडीशेप)

foetal
गर्भीय, गर्भसंबंधी, गर्भ- fetal

foetalisation
Zool. गर्भीभवन (न.)

foetus
fetus

fold
Bot., Zool. वलि (स्त्री.)

folded
Bot., Zool. वलित

folded vernation
Bot. (the condition in which the leaf is folded about the midrib, with the two faces brought together) वलित कलिकापर्णविन्यास

foliaceous
Bot. १ (bearing leaves) पर्णिल २ (flat and leaflike) पर्णाकार (also foliose)

foliage
Bot. पल्लवी (स्त्री.), पालवी (स्त्री.), पर्णसंभार (पु.)

foliage leaf
Bot.(an ordinary green leaf as distinguished from floral leaves, scales and bracts) सामान्य पर्ण

foliaged
Bot. - पर्णी (as in heavy foliaged घनपर्णी)

folial
Bot. (also foliar) पर्ण-

folial gap
Bot. (leaf gap) पर्णांतराल (न.)

folial trace
Bot. (leaf trace) पर्णानुपथ (पु.)

foliar
folial

foliate
Bot.(shaped like a leaf; furnished with or composed of leaves or leaflets) पर्णी, पर्णक bifoliate द्विपर्णी, द्विपर्णक multifoliate बहुपर्णी, बहुपर्णक- trifoliate त्रिपर्णी, त्रिपर्णक- unifoliate एकपर्णी, एकपर्णक-

folicole
Bot.(a plant living on leaves; either as a saprophyte or parasite) पर्णवासी (पु.)

folicolous
Bot.(growing upon leaves; parasitic upon leaves) पर्णवासी

folinic acid
Bot., Chem. फॉलिनिक आम्ल (also called citrovorum factor)

foliolate
Bot.(having leaflets relating to or consisting of leaflets, usu. used in comb.) पर्णकी (as in bifoliolate द्विपर्णकी)

foliolose
Bot.(consisting of minute flattened lobes) पर्णकपालि-

foliose
foliaceous

follicle
१ Bot.(a fruit formed from a single carpel and containing several seeds; it resembles a pod, but splits open along the ventral suture only) पुटक (न.) २ Zool.(any small sac like structure, as the pit surrounding a hair root in mammals) पुटक (न.)

follicle cell
Zool. पुटकपेशी (स्त्री.) (also follicular cell)

follicle epithelium
Zool. पुटक उपकला (स्त्री.), पुटक अभिस्तर (पु.)

follicular
Bot., Zool. पुटक-

follicular cell
follicle cell

fontanel
Zool. (a membrane covered opening in bone or between bones) कलांतराल (न.) fontanelle

food
अन्न (न.), खाद्य (न.)

food body
Bot. खाद्य पिंड

food chain
Zool. (a sequence of organisms in a community each of which uses the next usu. lower member of the sequence as a food source, plants being the ultimate basis of the sequence) अन्नशृंखला (स्त्री.), अन्नसाखळी (स्त्री.)

food cycle
Zool. अन्न चक्र (न.)

food pollen
Bot. खाद्य पराग

food vacuole
Zool.(one of the usu. transitory vacuoles in the protoplasm of a protozoan in which digestion takes place) अन्नरिक्तिका (स्त्री.)

food web
Zool. (food cycle) अन्नजालिका (स्त्री.)

foot
Bot., Zool. पद (न.)

footprint
Zool. पदचिन्ह (न.)

foramen
१ Bot. (pl. foramina or foraments) (an opening; micropyle) रंध (न.) २ Zool. (a small opening, perforation or orifice) रंध (न.) f.anterior अग्र रंध f. centrale केंद्र रंध f. condyloid कंदाभ रंध f. infraorbitale अवनेत्रगुहा रंध f. interventriculare आंतरनिलय

foramen of the Monro
Zool. मन्रो रंध

foramina
Zool. (sing. foramen) रंधे (न.अ.व.) f. papillaria अंकुरक रंधे

forb
Bot.(any hervaceous plant excluding the grasses) प्रशाक (स्त्री.)

force
बल (न.)

forcipate
Bot.(shaped like forceps) चिमटाकार

forcipulate
Bot. चिमटारुपी

fore-
अग्र-

forearm
अग्रबाहु (पु.), प्रकोष्ठ (पु.)

forebrain
Zool. अग्रप्रमस्तिष्क (न.)

foregut
Zool, अग्रआंत्र (न.)

forerunner
Bot. पूर्वगामी (पु.)

forest climax
Bot., Zool. वन परमावस्था (स्त्री.)

forestry
वनशास्त्र (न.)

forficulate
Bot.(forked, furcate) कर्तनीरुप

forked
Bot.(furcate) द्विशाखित

forked line method
Zool. शाखित रेषा पद्धति

form
Biol. १ रुप (न.) २ (as the ideal or intrinsic character) स्वरुप (न.) ३ Bot.(as a Botanical taxonomic category) संरुप (न.) ४ Zool. (as distinguishable group of organisms) जीवगट (पु.), प्राणि (पु.), जीव (पु.)

form
१ बनवणे २ घडवणे, घडवून आणणे ३ तयार करणे, तयार होणे

form genus
Bot. अपूर्ण प्रजाति

form species
Bot.(a taxonomic species placed in a form genus) अपूर्ण जाति

form taxan
Bot. अपूर्ण वर्गक

formaldehyde
Chem.फार्माल्डिहाइड (न.)

formation
Bot., Zool. १ (the manner in which a thing is formed) घडण (स्त्री.), रचना (स्त्री.) २ (something that is formed) निर्मिति (स्त्री.), निर्माण (न.) ३ Plant.Ecol.(association) समावास (पु.)

formation phase
Bot. निर्माणावस्था (स्त्री.)

formative
Bot.(capable of giving form) निर्मायी

formative region
Bot. (the growing point of a stem or root) निर्मायी प्रदेश

formed
१ घटित २ निर्मित

formic acid
Chem. फॉर्मिक आम्ल

formic dehydrogenase
Chem. फॉर्मिक डीहायड्रोजनेज

formic hydrogenlyase
Chem. फॉर्मिक डीहायड्रोजनलाएज

formula
सूत्र (न.) (pl. formulae or formulas)

formylmethionine
Chem. फॉर्मिलमिथिओनिन (न.)

fornicate
Bot.(having an arched or vaulted form) फणाकार

fornix
Zool.(pl. fornices) (an arch or fold, or folded structure) चाप (पु.), चापिका (स्त्री.)

fossa
Zool.(pl.fossae)(pit, cavity, depression) खात (स्त्री.) f.femoralis femoral fossa ऊरु खात f. navicularis नौकाभ खात f. ovalis अंडाकार खात f. terminalis अंत्य खात

fossette
Zool. खातिका (स्त्री.)

fossil
Bot., Geol., Zool.(any remains, impression or trace of an animal or plant of past geological ages that has been preserved in the earth's crust) जीवाश्म (पु.), फॉसिल (पु.)

fossil plant
Bot. जीवाश्म पादप, फॉसिल पादप

fossilisation
Bot., Geol., Zool. जीवाश्मन (न.)

fourstrand crossing over
Zool. चतुस्सूत्री विनिमय

fourth ventricle
Zool. चतुर्थ निलय

fovea
Zool.(pl. foveae) (a small depression or pit; fossa) गर्तिका (स्त्री.) f.capitis femoris ऊरु शीर्ष गर्तिका f. centralis केंद्र गर्तिका f. trochlearis चक्रक गर्तिका

fovea of retina
Zool. दृष्टिपटल गर्तिका

foveal
Zool. गर्तिका-

foveate
गर्तिका-

foveation
Zool.(an act or process of forming pits) गर्तिकाकरण (न.)

foveiform
Zool. गर्तिकासम

foveola
Bot., Zool.(a small pit) सूक्ष्मगर्तिका (स्त्री.)

foveolar
Bot. सूक्ष्मगर्ती foveolate

fraction
अंश (पु.)

fractionation
Zool. अंशन (न.)

fraenulum
frenulum

fragment
खंड (पु.), शकल (न.)

fragmentation
Bot., Zool. खंडन (न.), विखंडन (न.), शकलन (न.)

fragmentation of chromosomes
Cyt. गुणसूत्र विखंडन

fragmentation spore
Bot. खंडन बीजाणु

frame
१ चौकट (स्त्री.) २ सांगाडा (पु.)

frame
१ तयार करणे २ चौकटबद्ध करणे

fraternal twin
Bot., Zool. भ्रातूक यमल, द्विबीज यमल

free
Bot. अलग्न,मुक्त

free axis
मुक्त अक्ष

free cell formation
Bot. मुक्त पेशी निर्माण

free central
Bot. अलग्न केंद्रस्थ

free central placentation
Bot. अलग्न केंद्रस्थ अपरान्यास

free energy
Phys. मुक्त ऊर्जा

free nuclear division
Cyt. मुक्त केंद्रक विभाजन

free water
Zool. मुक्त जल

freed
मुक्त, मुक्त केलेला

freely
मुक्तपणे, स्वतंत्रपणे, अबाधपणे

freemartin
Zool.(sterile female calf twin born with a male) वंध्य यमजा (स्त्री.), फीमार्टिन (न.)

freeze
गोठणे, गोठवणे

freeze substitution
Zool. गोठण प्रतिस्थापन

freeze-drying
Zool.(the process by which matter is freeze dried) गोठणोत्तर शुष्कन (न.)

freezing
गोठण (न.)

freezing point
गोठणबिंदु (पु.), गोठणांक (पु.)

freezing point depression
गोठण बिंदुतील घट

Fregatidae
Zool. फेगॅटिडी (स्त्री.)

frenulum
Zool. बंध (पु.), फेन्युलम (पु.) (also fraenulum or frenum)

frequency
१ वारंवारता (स्त्री.) २ Math. आवृत्तिसंख्या (स्त्री.)

frequency distribution
Bot. वारंवारता वितरण

frequency factor
Bot. वारंवारता कारक

frequency of genes
Gen. जीन वारंवारता

frequency of mutation
Zool. उत्परिवर्तन वारंवारता

Freundlich's adsorption isotherm
Bot. फंडलिश अधिशोषण समतापी (समीकरण)

friable
Bot. (easily crumbled; pulverised or reduced to powder) सुचूर्ण्य

friction
घर्षण (न.)

frictional
घर्षण-

frigidoreceptor
Zool.(cold receiving receptor) शीतग्राही (पु.)

fringe
Bot., Zool. झल्लरी (स्त्री.), किनार (स्त्री.)

Fringillidae
Zool. फिंजिलिडी (स्त्री.)

frond
Bot.(leaf, esp. the leaf of a palm or fern) विपर्ण (न.)(विशिष्ट पर्ण)

frons
Zool.(pl. frontes) ललाट (न.)

front cavity
Zool. अग्र गुहिका

frontal
Zool. ललाट-

frontal lobe
Zool. ललाटपालि (स्त्री.), अग्रपालि (स्त्री.)

frontal nerve
Zool. ललाट चेता

frontal pole
Zool. ललाट धुव

frontal sinus
Zool. ललाट सुषि

fronto parietal
Zool. ललाटपार्श्विक-

frontoclypeal region
Zool. ललाट उदोष्ठधर प्रदेश

frontoclypeal suture
Zool. ललाटौधोष्ठधर सीवनी

fructification
Bot.(fruiting) फलन (न.)

fructose
Bot.फलशर्करा (स्त्री.), फुक्टोज (न.)

fruit
Bot. फल (न.)

fruit body
Bot. फलकाय (पु.)

fruiting
Bot. फलन (न.)

fruitlet
Bot. लघुफल (न.)

fulcrum
Bot.(pl. fulcrums or fulcra) (the point of support) टेकू (पु.)

full sibling
Bot. सख्खे सहोदर

fumarase
Bot., Chem.(an enzyme) फ्युमरेज (न.)

Fumaria parviflora
Bot. फ्युमारिआ पारव्हीफ्लोरा (पित्तपापडा)

fume
धूम (पु.)

fumigant
Chem. धूमक (पु.)

fumigate
धुमारा देणे, धुरी देणे

fumigation
धूमन (न.)

fumigator
(a device) धूमित्र (न.)

fumigatory
धूमन-

fumitory
Bot.(a plant of the genus Fumaria) फ्युमिटरी (न.)

function
Biol. कार्य (न.)

functional
Biol. कार्यात्मक

functional activity
Bot. कार्यात्मक सक्रियता

functional differentiation
Zool. कार्यात्मक विभेदन

fundamental
मूल, मूलभूत, आधार-

fundamental tissue
Bot. (ground tissue) आधार ऊति (स्त्री.)

fundamental tissue system
Bot. आधार ऊति संस्था (स्त्री.)

fundic
Zool. बुध्न-

fundiform
Zool. बुध्नाकार

fundus
Zool. बुध्न (न.)

fungi
Bot.(sing.fungus) कवके (न.अ.व.), फंजी (न.अ.व.)

fungiform
Bot. कवकरुपी

fungiform papilla
Zool. कवकरुपी अंकुरक

fungus
Bot.(pl. fungi) कवक (न.), फंगस (न.)

fungus garden
Zool. कवक बाग

funicle
१ Bot.(the small stalk which unites the ovule to the placenta) बीजांडवृंत (पु.) २ Zool, रज्जुक (पु.)

funicular
Zool, रज्जुक-

funiculus
Zool, रज्जुक (पु.) f.cuneatus कीलक रज्जुक f.dorsal पृष्ठ रज्जुक (चेता) f.gracilis तनु रज्जुक f.lateralis पार्श्व रज्जुक (चेता) f.posterior पश्च रज्जुक f.ventral अधर रज्जुक (चेता)

funnel
नरसाळे (न.), चाडी (स्त्री.), फनेल (न.)

furca
Zool.(pl. furcae)(a forked process) द्विशूल (पु.)

furcasternum
Zool.(pl.furcasterna or furcasternums) द्विशूल अधरक (न.)

furcate
Bot.(forked) अग्रभाजित, द्विशाखी

furcula
Zool. द्विशूल (पु.) furculum

furrow
Bot., Zool. खाच (स्त्री.), खातिका (स्त्री.)

furrowed
Bot. खाचेदार

fusiform
Bot., Zool. (elongated and tapering towads each end) तर्कुरुप, चातीरुप, विटीसारखा

fusiform root
Bot. तर्कुरुप मूळ

fusion
Bot., Zool. मेलन (न.)

fuzz
Bot. तूलोर्ण (न.)