भौतिकशास्त्र

Home » भौतिकशास्त्र
विशिष्ट अद्याक्षरापासून सुरु होणारे शब्द बघायचे असल्यास त्या अद्याक्षरावर टिचकी मारावी
All | A(838) | B(369) | C(1171) | D(889) | E(745) | F(564) | G(312) | H(326) | I(752) | J(46) | K(66) | L(424) | M(804) | N(376) | O(304) | P(1108) | Q(113) | R(1196) | S(1808) | T(816) | U(326) | V(335) | W(270) | X(23) | Y(17) | Z(39) |

भौतिकशास्त्र


There are 1808 names in this directory beginning with the letter S.
s
(symbol for sigma) सिग्मा (सं. किंवा s)

s-s coupling
spin-spin coupling

sabin
Acous. (after Wallace C.W. Sabine, Am.physicist - as a unit of acoustic absorption) सेबिन (न.), सॅबिन (न.)

sacchari-
(in comb. - sugar) शर्करा- (also saccharo-)

saccharimeter
Chem.(as a special type of polarimeter adapted for use with white light; used in sugar analysis) शर्करामापी (पु.)

saccharimetric
शर्करामितीय

saccharimetry
Chem. शर्करामिति (स्त्री.)

saccharo-
sacchari-

saccharometer
Chem.(as a hydrometer which is used to determine the concentration of sugar in a solution) शर्करा संहतिमापी (पु.)

saddle
पल्याण (न.)

saddle point
Math. पल्याण बिंदु

safe
सुरक्षित, बिनधोक

safety
सुरक्षितपणे

safety
सुरक्षा (स्त्री.)

safety factor
factor of safety

safety fuse
Elec.Eng. etc. सुरक्षा वितळतार (स्त्री.)

safety glass
सुरक्षित काच (स्त्री.)

safety lamp
Mining सुरक्षा दीप (पु.)

safety matches
सुरक्षित आगकाड्या (स्त्री.अ.व.)

safety plug
Eng. सुरक्षा प्लग (पु.), सेफ्टी प्लग (पु.)

safety tube
सुरक्षा नलिका (स्त्री.)

safety valve
Eng. etc. सुरक्षा झडप (स्त्री.), सुरक्षा व्हाल्व (पु.)

salient
ठळक, सुप्रकट

salient angle
सुप्रकट कोन

salient features
ठळक वैशिष्ट्ये (न.अ.व.), सुप्रकट वैशिष्ट्ये (न.अ.व.)

salina
Geol. १ लवण पटल (न.) २ लवण (तळे, दलदल इत्यादि)

saline
लवण-, लवणयुक्त, खारट

saline
(as salina) लवण पटल (न.)

saline solution
लवण द्रावण, लवणाचे द्रावण

salinity
लवणता (स्त्री.), खारेपणा (पु.)

salt
१ Chem. क्षार (पु.) २ (as common salt) लवण (न.), मीठ (न.)

salted
१ क्षारयुक्त २ लवणयुक्त, खारवलेला

same
१ एक, एकाच २ तोच,तसाच ३ एकच

sameness
तोचतोपणा (पु.), एकचपणा (पु.)

sample
१ प्रतिदर्श (पु.) २ (commonly) नमुना (पु.), मासला (पु.)

sampling
१ (as an act or instance of obtaining a sample etc.) प्रतिदर्शन (न.) २ (as the assessment of the quality or character of a whole by examination of a sample) प्रतिदर्श चाचणी (स्त्री.) ३ (commonly) नमुनाचाचणी (स्त्री.)

sampling principle
प्रतिदर्शन तत्त्व

sand
वाळू (स्त्री.), वालु (स्त्री.), वालुका (स्त्री.), रेती (स्त्री.)

sand bath
वालुका मज्ज्नी (स्त्री.)

sand blast
वालुका झोत (पु.), वाळुचा फवारा (पु.)

sand blasted
वालुकाघर्षित (वालुकाझोत घर्षित)

sand blasted glass
वालुकाघर्षित काच

sand blasting
(a method of cleaning metal surfaces by means of sand, steel shot or grit directed from a nozzle at high velocity) वालुकाघर्षण (न.) (वालुकाझोत घर्षण)

sandpaper
वाळू कागद (पु.), घासकागद (पु.), सॅन्डपेपर (पु.)

sandwich
Nucleonics सॅन्डविच (न.)

sandwich photocell
सॅन्डविच प्रकाशघट

sandy
वालुकामय, रेताड

saponificable
साबणीय

saponification
(as the act, process or result of soap making; as the hydrolysis of a fat or wax) साबणन (न.), साबणीकरण (न.)

saponifier
साबणीकारक (पु.), साबणक (पु.)

saponify
(to convert into soap; to undergo saponification) साबणन करणे, साबणन होणे

satellite
१ Astron.(as the name given to a smaller body revolving round another, generally a planet) उपग्रह (पु.) २ (as of spectral line) उपरेखा (स्त्री.)

satisfied
संतुष्ट

satisfy
(as conditions, an equation etc.) पूर्ती करणे, पूर्ती होणे

saturable
संतृप्तियोग्य, संतृप्ति-

saturable reactor
संतृप्ति क्रियाधानी (संतृप्ति कोड क्रियाधानी) (also saturable core reactor)

saturate
Acous.,Chem., Elec.Eng., Thermionics etc. संतृप्त करणे

saturated
संतृप्त, संतृप्त झालेला

saturated activity
(w.r.t. nuclear reactor) संतृप्त सक्रियता

saturated diode
Cathode Ray Tubes, Thermionics संतृप्त डायोड

saturated solution
Chem. संतृप्त द्रावण

saturated steam
Eng. संतृप्त बाष्प

saturated vapour
संतृप्त बाष्प

saturated vapour pressure
संतृप्त बाष्पाचा दाब

saturated with
ऋ-ने संतृप्त झालेला

saturating
संतृप्त, संतृप्ति-

saturating signal
संतृप्ति संकेत

saturation
Acous., Chem., Elec.Eng., Thermionics etc.(as the state of being satisfied or replete or the acion of bringing about that state) संतृप्ति (स्त्री.)

saturation constant
संतृप्ति स्थिरांक

saturation current
Elec.Comm. Thermionics संतृप्ति धारा

saturation factor
संतृप्ति गुणक

saturation flux density
संतृप्ति अभिवाह घनता

saturation interval
संतृप्ति अंतराल

saturation of nuclear force
न्यूक्लीय बल संतृप्ति, न्यूक्लीय बलाची संतृप्ति

saturation of the air
वातसंतृप्ति (स्त्री.), हवेची संतृप्ति

saturation point
संतृप्ति बिंदु

saturation pressure
संतृप्ति दाब

saturation reactance
संतृप्ति प्ररोध

saturation voltage
संतृप्ति व्होल्टता

saucer
१ बशी (स्त्री.) २ तबकडी (स्त्री.)

saw
आरा (पु.), करवत (स्त्री.)

saw toothed
(having teeth like those of a saw) आरादंती

sawtooth
saw toothed

sawtooth current
आरादंती धारा

sawtooth oscillator
आरादंती दोलक

sawtooth wave
आरादंती तरंग

sawtooth wave form
आरादंती तरंगरुप

saxophone
Acous. Music सॅक्सोफोन (पु.)

scalar
(as a quantity that has magnitude but does not involve any concept of direction -opposed to vector) अदिश (पु.)

scalar field
अदिश क्षेत्र

scalar potential
अदिश विभव

scalar product
Math.(as the product of two vectors) (सदिशांचा) अदिश गुणाकार, टिंब गुणाकार (also called inner product or dot product)

scalar quantity
अदिश राशि

scale
१ (as a graduated or ordered series of degrees, stages or classes) मापनश्रेणी (स्त्री.), श्रेणी (स्त्री.) २ (as an instrument for measuring) मापनी (स्त्री.), मोजपट्टी (स्त्री.) ३ (as relative measure; a distinctive relative size, extent or degree ) प्रमाण (न.) ४ Music स्वरग्राम (पु.) ५ (oft. used in pl.) तराजू (पु.) ६ (as a balance pan) पारडे (न.)

scale error
मापनी त्रुटि

scale factor
श्रेणी गुणक

scale model
प्रमाण प्रतिकृति

scale of eight
Nucleonics आठची श्रेणी, ८ची श्रेणी (also scale of 8)

scale of hardness
१ काठिण्य श्रेणी २ कठीणपणाचे प्रमाण

scaled
श्रेणित

scaled pulse
Nucleonics श्रेणित स्पंद

scaler
(as an electronic device) श्रेणिक (न.) (also called scaling circuit)

scaling
श्रेणीयन (न.)

scaling circuit
Nucleonics श्रेणीयन परिपथ, श्रेणिक (न.) (also called scaler)

scaling ratio
श्रेणीयन गुणोत्तर, श्रेणीयन अनुपात

scan
(as to make an intensive examination of; to check as a magnetic wire or tape for recorded data esp. by means of an electronic device; to subject to scanning etc.) क्रमवीक्षण करणे

scanner
क्रमवीक्षी (पु.)

scanning
१ (as the process of analysing successively) क्रमवीक्षण (न.) २ Television( as the process of analysing successively the light values of picture elements constituting the total picture area) क्रमवीक्षण (न.) circular scanning वृत्तीय क्रमवीक्षण conical

scanning disc
क्रमवीक्षण बिंब

scanning pattern
(as a pattern followed in scanning process) क्रमवीक्षण आकृतिबंध

scanning technique
क्रमवीक्षण तंत्र

scant
अपुरा, तुटपुंजा

scanty
अल्प, तुरळक, थोडका

scar
वण (पु.), व्रण (पु.)

scarce
दुर्लभ, दुर्मिळ, विरल

scarcity
दुर्मिळता (स्त्री.), टंचाई (स्त्री.)

scatter
(as to spread widely and at random; as to disseminate; to diffuse or disperse as a beam of radiation in the random manner; as to reflect irregularly or diffusely; as to undergo scattering) विकिरण करणे, विकिरण होणे, विकिरणे

scatter band
विकिरण पट्ट

scattered
विकीर्ण

scattering
(as the random change in direction of a beam or ray due to collision of the particles, photons or waves constituting the radiation) विकिरण (न.) acoustic scattering ध्वनि विकिरण coherent scattering संसंजित विकिरण elastic scattering प्रत्यास्थ विकिरण

scattering coefficient
विकिरण गुणांक

scattering cross section
विकिरण काटछेद

scattering length
विकिरण लांबी

scattering of neutrons
Nucleonics न्यूट्रॉन विकिरण

scattering of protons
प्रोटॉन विकिरण

scattering probability
विकिरण संभवनीयता

scavenge
अपमार्जन करणे

scavenging
अपमार्जन (न.)

schedule
अनुसूची (स्त्री.)

scheduled
अनुसूचित

scheme
योजना (स्त्री.)

scheme
योजना बनवणे, योजना आखणे

schlieren
(a term descriptive of a number of related methods for the study of optical inhomogeneities in transparent mateials) श्लिरेन (न.)

Schmidt correction plate
(after B Schmidt, Ger. opticist) श्मिट संशुद्धि पट्टिका

Schmidt objective
श्मिट वस्तुभिंग

Schmidt process
श्मिट प्रक्रिया

Schmidt system
Optics श्मिट संहति

Schrodinger atom
(after Erwin Schrodinger, Ger. physicist- as conception of atomic structure) श्रेडिंजर अणु

Schrodinger equation
श्रेडिंजर समीकरण (श्रेडिंजर तरंग समीकरण) (also called Schrodinger wave equation)

Schrodinger wave function
श्रेडिंजर तरंग फल

sciatillated
प्रस्फुरित

science
विज्ञान (न.) शास्त्र (न.)

scientific
वैज्ञानिक, शास्त्रीय

scintillate
(to emit sparks, to gleam or emit quick flashes as if throwing off sparks) प्रस्फुरित होणे

scintillatingly
(in a scintillating manner) प्रस्फुरित होत असताना, प्रस्फुरित रीतीने

scintillation
Astron., Elec.Comm., etc. प्रस्फुरण (न.)

scintillation counter
प्रस्फुरण गणित्र

scintillation specrometer
प्रस्फुरण पंक्तिमापी, प्रस्फुरण स्पेक्ट्रोमीटर

scintillator
प्रस्फुरक (पु.)

scintillometer
प्रस्फुरणमापी (पु.)

scissors
कात्री (स्त्री.), कैंची (स्त्री.), कातर (स्त्री.)

sclera
Anat. श्वेतपटल (न.) (also sclerotic)

sclerometer
(as an apparatus for determining the hardness of material) दृढतामापी (पु.)

scleroscope
(a sclerometer devised esp. for use with metals in which the height of rebound of a small standard object dropped from a fixed height onto the surface of a specimen is used as a measure of the hardness) दृढतादर्शी (पु.)

sclerotic
Anat.(as the dense fibrous opaque white outer coatenclosing the eyeball) श्वेतपटल (न.) (also sclera)

scope
वाव (पु.), व्याप्ति (स्त्री.)

score
(as a group of २०) विंशक (न.), वीस (वस्तु वगैरे)

scrap
१ (लोखंड वगैरेची) मोड (स्त्री.) २ चिटोरा (पु.)

scrap
(as to abandon or get rid of as no longer of enough worth, merit or use) त्याज्य ठरवणे

scrap iron
रद्दी लोखंड (न.)

scrappings
खरवड (स्त्री.अ.व.)

scratch
ओरखडा (पु.), क्षणन (न.)

scratch
१ ओरखडा काढणे, क्षणन करणे २ खोडून टाकणे, काढून टाकणे

scratch hardness
क्षणन काठिण्य

screen
पडदा (पु.), पट (पु.)

screen
१ प्रच्छादन करणे, पडदा लावणे २ छाननी करणे ३ चाळणी लावणे

screen grid
Thermionics स्क्रीन ग्रिड, पट ग्रिट

screened
१ प्रत्छादित २ छाननी कलेला ३ चाळणी लावलेला

screened grid valve
स्क्रीन्ड ग्रिड व्हाल्व, पट ग्रिड व्हाल्व

screening
१ प्रच्छादन (न.) २ छाननी (स्त्री.), छाननी करणे (न.)

screening constant
प्रच्छादन स्थिरांक

screening effect
Elec.Eng. प्रच्छादन परिणाम

screening of nucleus
केंद्रक प्रच्छादन, न्युक्लिअस प्रच्छादन

screw
स्क्रू (पु.), मळसूत्र (न.), पेचखिळा (पु.)

screw
पेच कसणे, घट्ट बसवणे, स्क्रूने घट्ट बसवणे

screw gauge
स्क्रू प्रमापी (पु.)

screw jack
Eng. स्क्रू जॅक (पु.)

screw operated
स्क्रू चालित

screwdriver
पेचकस (पु.)

screwed
स्क्रूने घट्ट बसवलेला

scrub
(as to clean with abrasive action, to subject to friction; to rub) घासणे, मार्जन करणे

scrubber
मार्जनी (स्त्री.)

scrubbing
मार्जन (न.)

scrubbing
मार्जन-

scrubbing chamber
मार्जन कक्ष

scrutinise
१ (to inspect or observe with critical attention) परिनिरीक्षण करणे २ (to make a scrutiny) छाननी करणे

scum
साय (स्त्री.)

sea
समुद्र (पु.), सागर (पु.)

sea level
समुद्रसपाटी (स्त्री.)

sea wall
समुद्रभिंत (स्त्री.)

seal
१ बंद करणे २ सीलबंद करणे

sealed
१ बंद केलेला २ सीलबंद केलेला

search
शोधणे, शोध घेणे

search
शोध (पु.)

search coil
Elec.Eng. शोध कुंडल

searchlight
शोधदीप (पु.)

searchlight projector
शोधदीप प्रक्षेपी

season
मोसम (पु.), हंगाम (पु.), ऋऋतु (पु.)

season
१ (as wood, leather, timber,etc.) रापवणे, रापणे २ वापरयोग्य करणे, वापरयोग्य होणे

seasonal
मोसमी, हंगामी, ऋऋतुनुसारी

seasoned
१ रापवलेला, रापलेला २ वापरयोग्य केलेला, वापरयोग्य झालेला

seaworthy
सागरी प्रवासक्षम, सागरक्षम

sec
(abbr. of secant) Math. सीकंट (स्त्री.), व्युकोज्या (स्त्री.)

sec
१ (to examine- with into) तपासणे २ (to discern) जाणणे, समजणे ३ अनुभवणे (to see on screen पटेक्षण करणे)

secant
(abbr. sec.)Math. सीकंट (स्त्री.), व्युकोज्या (स्त्री.)

second
(w.r.t. time and angle) सेकंद (पु.)

second
१ (w.r.t. order) द्वितीय, दुसरा २ दुय्यम

second channel attenuation
द्वितीय प्रणाल क्षीणन

second order stark effect
द्वितीयक्रम स्टार्क परिणाम

secondarily
गौणतः

secondary
(of second rank, importance or value; immediately derived from something original, primary or basic; dependent on or following something fundamental or first) द्वितीयक, दुय्यम primary प्राथमिक, प्रथम

secondary
१ द्वितीयक (पदार्थ, रासायनिक पदार्थ वगैरे) २ Elec.Eng.(as secondary circuit, coil etc.) द्वितीयक (परिपथ, कुंडल वगैरे) ३ Astron.(secondary planet) द्वितीयक (ग्रह वगैरे)

secondary axis
Optics दुय्यम अक्ष

secondary bow
Meteor.(as a faint rainbow which sometimes appears outside the brighter primary bow, and has its colours reversed) द्वितीयक इंद्रधनुष्य (also secondary rainbow)

secondary cell
Elec.Eng. द्वितीयक कुंडल

secondary cell
Elec.Eng. द्वितीयक कुंडल

secondary colours
(as colours produced by mixing two or more primary colours) द्वितीयक वर्ण (पु.अ.व.)

secondary cosmic rays
द्वितीयक विश्व किरण (पु.अ.व.)

secondary current
Elec.Eng. द्वितीयक धारा

secondary electrode
Elec.Eng. द्वितीयक इलेक्ट्रोड (also called bipolar electrode)

secondary electron
Thermionics द्वितीयक इलेक्ट्रॉन

secondary emission
Thermionics द्वितीयक उत्सर्जन

secondary focal length
Optics द्वितीयक नाभीय अंतर

secondary product
द्वितीयक पदार्थ, द्वितीयक उत्पाद

secondary radiation
द्वितीयक प्रारण

secondary rainbow
secondary bow

secondary spectrum
द्वितीयक पंक्ति, द्वितीयक स्पेक्ट्रम

secondary stress
द्वितीयक प्रतिबल

secondary wave
Radio (a wave deriving from the main or desired wave) दुय्यम तरंग

secondary winding
Elec.Eng. द्वितीयक कुंडलन

seconds pendulum
सेकंद दोलक

secrecy
गुप्तता (स्त्री.)

secrecy systems
गुप्तता पद्धती (स्त्री.अ.व.)

secret
गुप्त

secretion
१ स्त्राव (पु.) २ (as a process) स्त्रवण (न.)

section
१ Math. etc.(as the plane figure resulting from the cutting of a solid by a plane; as the action or instance of cutting) छेद (पु.), खंड (पु.) २ (as a section of a system) अनुभाग (पु.) cross setion काटछेद horizontal section १ क्षैतिज छेद २ आडवा छेद

section modulus
छेद मापांक

section of a system
अनुभाग (पु.)

sectionally
खंडशः

sector
१ Math. etc. प्रदल (न.), त्रिज्यखंड (पु.) (as in sector of a circle वृत्त प्रदल, वृत्त त्रिज्यखंड) २ (as a division, quarter, section) क्षेत्र (न.) segment

sectorial
प्रदली, प्रदलीय, त्रिज्यखंडीय

secular
(as agelong, centuried; taking place within a century; requiring or taking ages as for operation or completion) अतिदीर्घकालिक

secure
सुरक्षित करणे

secure
सुरक्षित

secured
सुरक्षित केलेला, सुरक्षित

securely
सुरक्षितपणे

security
सुरक्षितता (स्त्री.)

sedative
सौम्यकारक

sedative
सौम्यकारक औषध (न.)

sediment
अवसाद (पु.), गाळ (पु.) (्अव+सद to sink down)

sedimentary
अवसादी, गाळाचा

sedimentary rock
१ अवसादी शिला २ गाळ खडक

sedimentation
अवसादन (न.)

sedimentation constant
अवसादन स्थिरांक, अवसादनांक (पु.)

sedimentology
(as the description, classification and interpretation of sediments) अवसादशास्त्र (न.)

seebeck effect
(after Thomas J Seebeck, Ger. physicist - as a thermoelectromotive force generated in a circuit composed of different metals in successive contact when the junctions are not all at the same temperature) सीबेक परिणाम

seek
१ शोधणे २ (to move or act so as to reach or arrive at) -चा प्रयत्न करणे, - साठी हालचाल करणे

seem
१ दिसणे २ वाटणे

seeming
(apparent) आभासी

seemingly
बाह्यतः

seepage
Geol. निस्पंदन (न.), पाझर (पु.)

seeped land
निस्यंदी भूमि

segment
१ Math.(as a portion cut off from a geometrical figure by a line or plane) खंड (पु.) २ (a piece or separate fragment of something) खंड (पु.) ३ Math.(as of a circle) वृत्तखंड (पु.) division भाग fraction अंश, भिन्न fragment शकल, खंड part भाग, अंग, अवयव

segmental
खंडयुक्त

segmented
खंडीकृत

segregate
वेगळे ठेवणे, विलग करणे, विलग्न होणे detach विलग करणे, विलग होणे divide विभाजन करणे separate पृथक करणे, पृथक होणे, वेगळे करणे, वेगळे होणे, विभक्त करणे, विभक्त होणे split विभाजन करणे, विभाजन होणे

segregation
विलग्रन (न.) decomposition

segregative
विलग्रकारी

seismic
(of subject to, or caused by an earthquake or an earth vibration produced artifically as by an explosion in geophysical prospecting) भूकंपी, भूकंप- (also seismical)

seismic area
भूकंप क्षेत्र

seismic centre
भूकंप केंद्र

seismic detector
भूकंप संसूचक

seismic intensity
भूकंप तीव्रता

seismic wave
भूकंप तरंग

seismically
भूकंप दृष्ट्या

seismicity
(as the relative frequency and distribution of earthquakes) भूकंपता (स्त्री.)

seismogram
(the record of an earth tremor made by a seismograph) भूकंपलेख (पु.)

seismograph
(an instrument by means of which earthquake shocks and concussions are registered) भूकंपलेखी (पु.)

seismography
१ (the art of registering the shocks and undulatory movements of earthquakes) भूकंपलेखन (न.) २ (as seismology) भूकंपशास्त्र (न.)

seismology
(a science that deals with earthquakes and attendant phenomena) भूकंप शास्त्र (न.)

seismometer
भूकंपमापी (पु.)

seismometric
भूकंपमितीय

seismometry
(as theseismic study of earthquake phenomena esp. by means of a seismometer)भूकंपमिति (स्त्री.)

select
निवड करणे, निवडणे, वरण करणे

select
निवडक, निवड-

selected
निवडक

selection
नवड (स्त्री.), वरण (न.)

selection ratio
वरण गुणोत्तर

selection rule
वरण नियम

selective
निवडक, वरणक्षम, वरणी

selective absorption
Light वरणी अवशोषण

selective dispersion
Light, Optics वरणी अपस्करण

selective radiation
वरणी प्रारण

selective radiator
वरणी प्रारी

selective reflection
वरणी परावर्तन

selectivity
वरणक्षमता (स्त्री.)

selector
(as an instrument) वरणित्र (न.)

self absorption
स्व अवशोषण (न.)

self acting
(acting or capable of acting of or by itself; automatic) स्वयंक्रियाकारी, स्वयंचलित

self adjusting
स्वयं अनुयोजी

self aligning
स्वतः संरेखी

self analytical
स्वयं विश्लेषी

self annealing
Met. स्व-अनुशीतनी

self bias
स्व अभिनति (स्त्री.)

self capacitance
स्वयंधारिता (स्त्री.)

self catalysis
स्वयं उत्प्रेरण (न.)

self charge
स्वप्रभार (पु.)

self consistency
स्वसुसंगति (स्त्री.)

self consistent
स्वसुसंगत

self consistent field method
स्वसुसंगत क्षेत्र पद्धति

self contained
(sufficient in itself; having none of its parts in common with anything surrounding it or adjacent to it; complete in itself) स्वयंपूर्ण (as in a self contained machine) स्वयंपूर्ण यंत्र)

self diffusion
स्वयंविसरण (न.)

self disruptive
स्वयंविदारी

self energy
(of a particle or of electron etc.) स्वऊर्जा (स्त्री.)

self evident
स्वतःसिद्ध

self evident
स्वतःसिद्ध

self excitation
स्वयं उत्तेजन (न.)

self excited
स्वयं उत्तेजित

self excited dynamo
स्वयं उत्तेजित विद्युत जनित्र, स्वयं उत्तेजित डायनामो

self explanatory
स्वतःस्पष्ट, स्वस्पष्टीकरणात्मक

self impedance
स्वसंरोध (पु.)

self inductance
Elec.Eng. स्वयंप्रेरितता (स्त्री.)

self induction
Elec.Eng. स्वयंप्रवर्तन (न.), स्वयंप्रेरण (न.)

self interaction
स्वयं अन्योन्यक्रिया (स्त्री.)

self luminous
स्वयं अनुदीप्त

self maintaining
स्वयंसंधारी

self maintaining electric discharge
स्वयंसंधारी विद्युन्मोच

self maintaining gas discharge
स्वयंसंधारी वायु विमोच

self propagating
स्वयंप्रसारी

self propagation
१ स्वयंप्रसार (पु.) २ स्वयंप्रसारण (न.)

self propelled
स्वयं प्रणोदी (also self propelling)

self propelling
self propelled

self quenching
स्वयंशामक

self recording
स्वयं अभिलेखी, स्वतः अभिलेखी

self reduction
स्वयंक्षपण (न.)

self registering
स्वयंनोंदी

self regualtion
स्वनियमन (न.)

self regulating
स्वनियामी, स्वतःनियामी

self saturating
स्वयंसंतृप्ति-

self saturating rectifier
स्वयंसंतृप्ति दिष्टकारी

self saturation
स्वयंसंतृप्ति (स्त्री.)

self shielding
स्वपरिरक्षी

self starting
स्वतःप्रवर्ती

self sustaining
स्वपोषी

self-
(in comb.) (oneself or itself; of oneelf or itself; by oneself or itself; from or by means of oneself or itself) स्व-, स्वयं-, स्वतः

self-shielding
स्वपरिरक्षण (न.)

semi-
(forming a bisection of; half in quantity or value; partical or incomplete) अर्ध-, निम-

semicircle
अर्धवृत्त (न.), अर्धवर्तुळ (न.)

semicircular
अर्धवृत्ताकार, अर्धवर्तुळाकृति

semiconductivity
अर्धवाहकता (स्त्री.)

semiconductor diode
अर्धवाहक डायोड

semicondutor
Elec.अर्धवाहक (पु.)

semicrystalline
अंशस्फटिकी

semipermeability
अर्धपार्यता (स्त्री.)

semipermeable
अर्धपार्य

semipermeable membrane
अर्धपार्य पटल (also called semipermeable diaphragm)

semipervious
१ अर्धप्रवेश्य २ अर्धपार्य

semistandard
अर्धप्रमाणित

semistandard resistance
Elec. Magn. अर्धप्रमाणित रोध

semitone
अर्धस्वरक (पु.)

semitransparent
अर्धपारदर्शक

send
१ (as to throw or direct in a particular direction, as rocket etc.) पाठवणे, प्रेषित करणे २ (as to give off or out as heat, light etc. to emit) उत्सर्जित करणे ३ (as to cause to issue, to transmit) पारेषित करणे

sender
Elec.Comm.१ (as an apparatus) प्रेषित्र (न.), प्रेषी (पु.) २ (as a transmitting station) प्रेषण स्थानक (न.)

sending
१ प्रेषण (न.) २ (as transmission by telegraph, radio etc.) पारेषण (न.)

sending antenna
transmitting antenna

sending end
Elec.Eng. प्रेषण टोक

sensation
(as an awareness in consciousness of a physical experience; awareness by senses generally) संवेदना (स्त्री.)

sensation level
Acous. संवेदना पातळी

sensation unit
Acous. संवेदना एकक

sense
१ Radio etc.(a direction in which something, as motion, takes place or is visualised as taking place) अभिदिशा (स्त्री.) २ (as a trend, course) कल (पु.) ३ Math. अभिदिशा (स्त्री.) (as of inequality) असमा दिशा (स्त्री.)

sense
(to detect as a symbol automatically or mechanically) संवेदणे

sense determination
अभिदिशा निश्चिति

sensibility
१ (as the ability to receive sensation; as susceptibility to the external action) संवेदनक्षमता (स्त्री.), संवेद्यता (स्त्री.) २ (as of balance etc.) सुग्राह्यता (स्त्री.)

sensible
१ संवेदनक्षम, संवेद्य २ सुग्राह्य

sensible communication of heat
संवेदनक्षम ऊष्मा संचारण, संवेद्य ऊष्मा संचारण

sensible heat
संवेद्य ऊष्मा

sensible temperature
संवेदनक्षम तापमान, संवेद्य तापमान

sensing
(of computers etc.) संवेदन (न.)

sensitisation
(act or process of sensitising) संवेदीकरण (न.), संवेदनशील करणे (न.)

sensitise
(to cause to become sensitive; to become sensitive) संवेदी करणे, संवेदी होणे, संवेदनशील करणे, संवेदनशील होणे

sensitised
१ संवेदित, संवेदीकृत २ सुग्राहीकृत

sensitised fluorescence
संवेदीकृत प्रतिदीप्ति

sensitiser
Chem. Photog. etc. संवेदक (पु.)

sensitive
१ (having quick and acute sensibility tothe action of external objects; highly susceptible to light, other radiation etc.) संवेदी, संवेदनशील २ (of instruments etc.- readily responding to; capable of indicating minute differences) सुग्राही

sensitive balance
सुग्राही तुला

sensitive film
सुग्राही फिल्म

sensitive flame
(as a gas flame which changes its height or shape when sound waves fall on it) संवेदी ज्योत

sensitive paper
(as a paper prepared for photographic purposes by coating it with a substance sensitive to light) संवेदी कागद, संवेदनशील कागद

sensitive thermometer
सुग्राही तापमापी

sensitive time
(as of a cloud chamber) सुग्राही काल

sensitive volume
(as of a counter tube or ionising chamber) सुग्राही आयतन

sensitiveness
१ संवेदनशीलता (स्त्री.) २ सुग्राहिता (स्त्री.)

sensitivity
१ (generally the susceptibility to the external action, as measured by speed of response or degree of responsiveness, as exemplified by sensitivity to light and other radiation etc.) संवेदिता (स्त्री.), संवेदित्व (न.), संवेदनशीलता (स्त्री.) २ (as of photographic film or other instruments) सुग्राहिता (स्त्री.)

sensor
(as a device designed to respond to a physical stimulus and transmit a resulting impulse for interpretation or measurement or for operating a control) संवेदी (पु.)

separable
पृथक्करणीय, वेगळा करता येण्याजोगा

separable space
(as a topological space which contains countable or finite set of points) पृथक्करणीय अवकाश

separate
पृथक करणे, पृथक होणे, वेगळे करणे, वेगळे होणे, विभक्त करणे, विभक्त होणे segregate

separate
१ पृथक, विभक्त २ वेगळा

separate excitation
Elec.Eng. पृथक ऊर्जन

separated
पृथक्कृत, विभक्त

separated doublet
विभक्त द्विक

separately
पृथकतः, पृथक-

separately excited
Elec.Eng.(having the field magnets excited by a current from a separate source - used of a machine) पृथक ऊर्जित

separately ventilated
पृथकवातित

separating
पृथक्कारी, विभक्त करणारा

separating
पृथक होणे (न.), विभक्त होणे (न.)

separating column
पृथक्कारी स्तंभ

separating funnel
पृथक्कारी नरसाळे, पृथक्कारी नसराळे (also called separatory funnel)

separating power
resolving power

separation
१ पृथक्करण (न.), विभक्तन (न.), विभक्त होणे (न.) २ (as a state of being separate) पृथकता (स्त्री.), पार्थक्य (न.) ३ (as an intervening space; gap; interval) अंतराल (न.)

separation factor
पृथकता गुणक

separator
पृथक्कारी (पु.), विभक्तक (पु.)

separator circuit
Elec.Eng. etc. पृथक्कारी परिपथ

separatory
पृथक्कारी

separatory funnel
separating funnel

septa-
mon- hepta

septagon
heptagon

septic tank
Civil Eng. मलकुंड (न.)

sequence
१ अनुक्रम (पु.) २ Math. क्रमिका (स्त्री.), क्रमणिका (स्त्री.) series श्रेणी

sequential
१ (of relating to, or forming a sequence; serial) अनुक्रमीय २ Math. क्रमिका-

sequentially
१ Math. क्रमिकतः २ अनुक्रमशः

serial
अनुक्रम-

series
१ (as a set of things in line or in succession or so thought of; a group of usu. three or more things or events standing or succeeding in order and having a like relationship to each other) श्रेणी (स्त्री.) २ Chem.(as a group of chemical compounds related

series
Elec.(having its parts arranged or connected in series) एकसरी (in series एकसरी)

series connection
elec.एकसरी जोडणी

series dynamo
एकसरी विद्युत जनित्र, एकसरी डायनामो

series limit
श्रेणी सीमांत

series modulation
Radio एकसरी आपरिवर्तन

series motor
Elec.Eng. एकसरी मोटर, एकसरी चलित्र

series parallel
Elec.Eng.(an arrangement of cells or circuit elements in which groups of two or more in parallel are connected in series) एकसरी समांतर मांडणी (स्त्री.)

series parallel connection
एकसरी समांतर जोडणी

series parallel winding
multiplex winding

series winding
Elec.Emg. एकसरी कुंडलन

service
१ (as the performance of work commaned or paid for) सेवा (स्त्री.) २ (as a system or arrangement that supplies public needs) व्यवस्था (as in telephone service दूरध्वनी व्यवस्था) ३ (esp. of cables- the wrapping or covering) वेष्टन (न.)

service area
Radio सेवा क्षेत्र

service voltage
Elec.Eng. सेवा व्होल्टता

serviceable
१ कामाचा २ उपयोगाचा, काम देणारा

servicing
(as of vehicles or machinery) संधारण (न.)

serving
१ Cables (as a layer of protective material put on the exterior of an armoured or lead covered electric cable) वेष्टन (न.), आवरण (न.) २ (as service) वेष्टन घालणे (न.)

servomechanism
सेवी यंत्ररचना (स्त्री.) (also called servosystem)

servosystem
सेवी पद्धति (स्त्री.) (सेवी यंत्ररचना पद्धति) (also called servomechanism)

sesqui-
(in comb.)(one and a half times i.e. २ ३) अध्यर्ध (अधिक अर्ध), सार्ध- mon-

set
१ (as the number of things of the same kind) संच (पु.) (as in balancer set संतुलक संच; pumping set पंपसंच) २ Math.(as the totality of all points or numbers that satisfy a mathematical condition) सट (पु.) ३ (an apparatus of electrical or electronic components assembled so as to function as a unit) सेट (पु.)(as in radio set रेडिओ सेट, amplifying set प्रवर्धनी सेट) ४ (as amount of deflection from a straight line or level position) अनुनति (स्त्री.) ५ (as the hardening or solidifying of a plastic or liquid substance by chemical action, by cooling and drying- of mortar, cement etc.) जमून घट्ट होणे (न.), घट्टन (न.)

set
१ ठेवणे, मांडणे २ (योग्य जागी) बसवणे ३ जमून घट्ट होणे, घट्टन होणे

set
ठराविक

set in motion
गतिमान करणे

set square
समकोनमापी (पु.), गुण्या (पु.)

set up
१ उभारणे २ उभा करणे

set up
१ चौकट (स्त्री.) २ रचना (स्त्री.)

setting
१ मांडणी (स्त्री.) २ (as of cement, concrete mixture, plaster etc.) जमून घट्ट बसणे (न.) ३ घट्टन (न.) ४ Astron.(as of heaenly body) अस्त (पु.)

settle
(गाळ इत्यादि) खाली बसणे

settling
(गाळ इत्यादि) खाली बसणे (न.)

sever
१ (as to separate) वेगळा काढणे, अलग अलग करणे २ (as to divide or break up into parts; to become divided or separated) विच्छेद करणे, विच्छेद होणे

several
१ कित्येक, अनेक २ पृथक

severally
पृथकपणे

severe
१ वेगळा काढलेला, अलग अलग केलेला २ विच्छेदित

severity
१ कठोरता (स्त्री.), कडकपणा (पु.) २ प्रखरता (स्त्री.), दुःसहता (स्त्री.)

sewer
Civil Eng. मलप्रणाल (पु.)

shackle
निगड (पु.)

shade
१ छाया (स्त्री.), सावली (स्त्री.) २ (of a colour) छटा (स्त्री.) ३ (something that shades; something that intercepts or shelters from light or direct rays etc.) छायक (पु.), छादक (पु.)

shaded
१ छायित २ छादित

shaded pole
Elec.Eng. छादित धुव (पु.)

shaded pole instrument
Elec.Engऍह्हादित धुव उपकरण (also called shielded pole instrument)

shading
१ छादित करणे (न.), छायाकरण (न.) २ (as covering or sheltering with shade; protection from heat or light छादन (न.)

shading coil
छादन कुंडल

shadow
एLight छाया (स्त्री.)

shadow factor
Elec.Eng. छाया अंक

shadow graph
छायालेख (पु.)

shadow zone
छाया प्रदेश

shaft
१ Eng. दंड (पु.) शॅफ्ट (पु.) (as in armature shaft आर्मेचर दंड, आर्मेचर शॅफ्ट) २ Civ.Eng. Mining कूप (पु.)

shake
१ हलवणे, हलणे २ हादरणे

shake
हादरा(पु.), कंप (पु.)

shaker
हलवणी (स्त्री.)

shaking apparatus
हलवणी (स्त्री.)

shallow
उथळ

shallowness
उथळपणा (पु.)

shape
१ आकृति (स्त्री.) २ (commonly) आकार (पु.), रुप (न.) form

shape
(to form, to fashion) आकार देणे, आकार घेणे

shape dependent
Nucleonics आकृति अवलंबी

shape elastic scattering
आकृति प्रत्यास्थ विकिरण

shape factor
आकृति गुणक

shape indepenent
Nucleonics आकृति अनवलंबी

shaped
१ रुपित २ (having or fashioned to a particular form- oft. used in comb. - आकृति, - आकाराचा, -रुप (as in U shaped U आकृति, U आकाराचा, U रुप)

shaped conductor cable
रुपित वाहक केबल

shaper
आकारी (पु.)

shaping
आकार देणे (न.), आकार घेणे (न.), रुपण (न.)

shaping machine
Eng. रुपण यंत्र

shaping network
रुपण जालव्युह

sharp
१ तीक्ष्ण २ (clear in outline or detail, as distinct) स्पष्ट ३ (as keen, fine) सूक्ष्म

sharp edge
तीक्ष्ण काठ

sharp edged
१ तीक्ष्ण धार असलेला, धारदार २ तीक्ष्ण काठ असलेला

sharp resonance
तीक्ष्ण संस्पंदन

sharp series
स्पष्ट श्रेणी (as series in line spectra)

sharpness
१ तीक्ष्णता (स्त्री.) २ स्पष्टता (स्त्री.) ३ सूक्ष्मता (स्त्री.)

sharpness of directivity
Radio दिशिकतेची सूक्ष्मता

sharpness of nuclear level
न्यूक्लीय पातळीची तीक्ष्णता

sharpness of resonance
Acous. संस्पंदन तीक्ष्णता

sharpness of tuning
Radio मेलन सूक्ष्मता

shattering effect
भंजक प्रभाव

shaving
१ (in pl.) तास (पु.), मोठा कीस (पु.) २ Acous.(as a process of cutting of a surface or removing material from the surface) तास पाडणे (न.)

shear
१ Eng. etc(as a strain resulting from applied forces that cause or tend to cause contiguous parts of a body to slide relatively to each other in a direction parallel to their plane of contact) कर्तर (न.), कर्तरण (न.) २ Geol. (as the sliding of a part of a rock body past another part along a fracture) भ्रेष (पु.)

shear fracture
Geol. भ्रेषी भंजन

shear modulus
Eng.(as a ratio of shearing stress in a body to the corresponding shearing strain) कर्तर मापांक

shear strength
कर्तर सामर्थ्य

shear stress
shearing stress

shear wave
कर्तर तरंग

shearing
१ कर्तरण (न.) २ Geol. भ्रेषण (न.)

shearing deformation
कर्तरण विरुपण

shearing field
कर्तरण क्षेत्र

shearing force
कर्तरण बल

shearing gas
Heat कर्तरण वायु

shearing strain
कर्तरण विकार

shearing stress
कर्तरण प्रतिबल

sheath
कोष (पु.)

sheathed
कोषित

sheet
१ पत्रा (पु.) २ (कागद, काच, कापड वगैरे यांचा) मोठा तुकडा (पु.) ३ Geol. (as a still) स्तर (पु.)

shelf
१ Geol. मंच (पु.) २ मांडणी (स्त्री.)

shell
१ (any of the spaces occupied by the orbits of a group of electrons of approximately equal energy) कवच (न.) २ (as a hard rigid covering) कवच (न.)

shell model of nucleus
न्यूक्लीय कवच प्रतिकृति

shell structure of nucleus
न्यूक्लीय कवच संरचना

shellac
लाख (स्त्री.) (also shellack)

shelly
कवची

shield
१ (a structure, device or part that serves as a protective cover orbarrier) परिरक्षी (पु.) २ (as any material used to reduce the amount of radiation) परिरक्षी (पु.)

shield
परिरक्षण करणे

shielded
परिरक्षित

shielded line
Elec.Comm., Radio परिरक्षित तारमार्ग

shielded pair
(as a two wire transmission line surrounded by metallic sheath) परिरक्षित युग्म

shielded pole instrument
shaded pole instrument

shielding
परिरक्षण (न.)

shielding ratio
Elec. Magn. परिरक्षण गुणोत्तर, परिरक्षण अनुपात

shift
(as displacement; change in place or position) विस्थापन (न.), सृति (स्त्री.)

shift
विस्थापन करणे, विस्थापन होणे, सृत होणे

shifting
विस्थापनकारी, सारी

shifting of spectral line
पंक्तिरेषा विस्थापन

shim
Elec.Eng., Nucl.Phys( a thin piece of slip usu. usued to fill in) वेशिका (स्त्री.), पर्णी (स्त्री.)

ship
जहाज (न.)

shock
१ (as a violent shake or jar) अभिघात (पु.) २ (commonly) आघात (पु.), धक्का (पु.) impact

shock absorber
आघातशोषी (पु.)

shock excitation
१ Radio आघात उत्तेजन २ आघात ऊर्जन

shock heating
अभिघात तपन

shock motion
अभिघात गति

shock proof
आघातरोधी

shock wave
अभिघात तरंग

shoe
१ Eng.(as the touching part of the brake) गुटका (पु.) २ Elec.Eng. पाद (पु.)

shop
(as a building, plant or room in which manufacture or repairing, moulding etc. is done) शाळा (स्त्री.), - शाळा (स्त्री.) (as in workshop कर्मशाळा, forging shop लोहारशाळा) (or - shop)

short
१ (as against long) लघु, लहान, छोटा २ (not extended in time; lasting a little while etc.) अल्प ३ ऱ्हस्व ४ आखूड

short circuit
Elec. लघुपरिपथ (पु.)

short circuit
Elec.(cause or make a short circuit in; cut off current in this way) लघुपथित करणे (लघुपरिपथ करणे)

short circuit admittance
लघुपथ संवहन (लघुपरिपथ संवहन)

short circuit ratio
Elec.Eng. लघुपथ गुणोत्तर (लघुपरिपथ गुणोत्तर)

short circuited
लघुपथित (लघुपरिपथ केलेला)

short circuiting
Elec. लघुपथन (न.)

short circuiting
लघुपथकारी

short circuiting device
Elec.Eng. लघुपथन साधन (लघुपरिपथ साधन)

short circuiting key
Elec. Magn. लघुपथकारी कळ

short lived
अल्पायु, अल्पायुषी

short lived nucleus
अल्पायु केंद्रक, अल्पायु न्यूक्लिअस

short range
१ अल्प पल्याचा २ लघुपरास-, लघुपरासी

short range force
लघुपरास बल

short sight
निकट दृष्टि

short sightedness
निकट दृष्टिता (स्त्री.)

short term
अल्पावधि-, अल्पमुदती

short ultraviolet light
लघुतरंगी जंबुलातीत प्रकाश

short wave
लघु तरंग-

short wave
लघु तरंग-

short wave diathermy
लघु तरंग अंतस्तापन

shortage
टंचाई (स्त्री.)

shorten
१ लहान करणे, लहान होणे २ कमी करणे, कमी होणे ३ आखूड करणे, आखूड होणे

shortening condenser
Radio अल्पकारी संधारित्र

shortness
१ लघुता (स्त्री.), लहानपणा (पु.) २ अल्पता (स्त्री.) ३ ऱ्हस्वता (स्त्री.) ४ आखूडपणा (पु.)

show
१ (as to prove) सिद्ध करणे, दाखवुन देणे २ (as to indicate) दर्शवणे, सुचवणे

show
(as of oil or gas) आढळ (पु.)

shower
(w.r.t. shower of charged particles or photons etc.) वर्षण (न.) (commonly) वर्षाव (पु.) cascade shower सोपानी वर्षण extensive shower विस्तृत वर्षण penetrating shower वेधी वर्षण

shower
वर्षण करणे, वर्षण होणे, वर्षाव करणे, वर्षाव होणे

shrill
(having or emitting a sharp high pitched tone or sound, having an intense, sharp or vivid effect) उत्तीव्र

shrill note
उत्तीव्र स्वर

shrillness
उत्तीव्रता (स्त्री.)

shrink
आकुंचित होणे, आटणे, आखुडणे

shrinkable
आकुंचनीय

shrinkable cover
आकुंचनीय आवरण

shrinking
आकुंचन (न.), आटणी (स्त्री.)

shunt
Elec.Eng. (as an electrical bypath so arranged that an electric current divides and flows partially through the shunt, and partially through the equipment that is shunted) पार्श्वपथ (पु.)

shunt
(to provide with or divert by means of a shunt) पार्शवपथन करणे, पार्श्वपथित होणे

shunt circuit
Elec.Eng. पार्श्वपरिपथ (पु.)

shunt field
Elec.Eng. पार्श्वपथ क्षेत्र

shunt motor
Elec.Eng. अनेकसरी मोटर, अनेकसरी चलित्र, पार्श्वपथ चलित्र

shunt winding
पार्श्वपथ कुंडलन

shunt wound
पार्श्वकुंडलित

shunted
१ पार्श्वपथित २ सपार्श्वपथ

shunted condenser
Elec.Eng. पार्श्वपथित संधारित्र

shunted instrument
सपार्श्वपथ उपकरण

shunting
Elec.Eng. पार्श्वपथन (न.)

shut
बंद करणे, झाकणे

shutter
झडप (स्त्री.)

shuttle
१ Nuclear Eng.(also called robbit) धोटा (पु.), शटल (न.) २ (commonly) धोटा (पु.)

sickness
आजार (पु.), रुग्णता (स्त्री.) (as in radiation sickness प्रारण आजार, प्रारण रुग्णता)

side
१ बाजू (स्त्री.) २ (as a right or left lateral part) पार्श्व (न.) ३ Math. (of the equation) बाजू (स्त्री.) ४ Math.(of a figure) भुजा (स्त्री.)

side
१ पार्श्व २ आनुषंगिक (as in side products आनुषंगिक पदार्थ, आनुषंगिक उत्पाद)

side band
Radio पार्श्व पट्ट

side by side
-च्या बरोबर, -च्या जोडीने

side chain
Chem. पार्श्व शृंखला

side circuit
Elec.Eng. पार्श्व परिपथ

side frequency
Radio पार्श्व वारंवारता

side of an angle
कोनाची भुजा, कोनभुजा (स्त्री.)

side reaction
१ आनुषंगिक अभिक्रिया २ आनुषंगिक प्रतिक्रिया

side wave
Radio पार्श्व तरंग

sidereal
Astron.(of or relating to stars, expressed in relation to heavens above) नाक्षत्र

sidereal clock
Astron. नाक्षत्र कालदर्शी

sidereal period
Astron.(the time in which the planet or satellite completes one revolution round its primary as referred to star seen from the primary) नाक्षत्र परिभ्रमण काल (also sidereal revolution)

sidereal revolution
sidereal period

sidereal time
Astron. नाक्षत्र काल

sidereal year
Astron. नाक्षत्र वर्ष

siderostat
Astron नाक्षत्र स्थिरदर्शी (पु.)

sidetone
Acous. पार्श्वस्वरक (पु.)

sieve
चाळणी (स्त्री.)

sieve analysis
चाळणी विश्लेषण

sieve number
चाळणी अंक

sight
Optics दृष्टि (स्त्री.) long sight दूर दृष्टि short sight निकट दृष्टि

sight
१ Astron.(यंत्राने) ताऱ्याचा वेध घेणे २ अभिलक्षित करणे

sigma
(symbol s) सिग्मा (पु.) (सं. s)

sigma electron
सिग्मा इलेक्ट्रॉन

sigma pile
(as an assembly of a moderator material containing a neutron source) सिग्मा न्यूक्लीय क्रियाधानी

sigmoid
१ सिग्माभ २ (curved like letter S) अवग्रहाभ

sigmoid
१ सिग्माभ (पु.) २ अवग्रहाभ (पु.)

sigmoid curve
सिग्माभ वक्र

sign
१ चिन्ह (न.), खूण (स्त्री.) २ Astron. राशि (स्त्री.) character

sign
चिन्ह करणे, खूण करणे

signal
१ संकेत (पु.), सिग्नल (पु.,न.) २ (as an intelligence, message, sound or image conveyed in telegraphy, radio, radar, television etc.) संदेश (पु.)

signal lamp
Elec.Eng. संकेत दीप

signal level
संकेत पातळी

signal plate
Cathode Ray Tubes संकेत पट्टिका

signal response
संकेत प्रतिसाद

signaling
संकेतन (न.) (also signalling)

signalling
signaling

signature
Math. चिन्हांक (पु.) (as in signature of matrix सारणी चिन्हांक)

significance
१ महत्त्व (न.) २ अर्थपूर्णता (स्त्री.), अर्थवत्ता (स्त्री.)

significant
१ महत्त्वाचा २ अर्थपूर्ण, अर्थवत्

significant digit
Math. अर्थवत् अंक

silence
१ शांतता (स्त्री.) २ नीरवता (स्त्री.)

silent
१ (maintaining a state of inactivity; characterised by such a silent state) शांत (as in a silent volcano शांत ज्वालामुखी) २ (free from sound or noise) नीरव, शांत

silent discharge
Diel. नीरव विमोच

silent zone
शांत प्रदेश, नीरव प्रदेश

silhouette
(a representation of the outlines of an object filled in with black or some other uniform colour) तिमिर चित्र (न.)

silica
सिलिका (स्त्री.)

silt
Geol. रेव (स्त्री.), गाळ (पु.)

silver
रजत (न.), रुपे (न.), चांदी (स्त्री.)

silver
१ (to cover with silver) रजतन करणे २ रजतित होणे

silver amalgam
Min. रजत पारदमिश्र

silver leaf
रजतपत्र (न.)

silver mirror test
रजत दर्पण चाचणी

silver plated
रजतविलेपित, चांदीचा मुलामा दिलेला

silver plating
रजतविलेपन (न.) चांदीचा मुलामा देणे (न.)

silver white
चांदीसारखा पांढरा

silvered
रजतित

silvered glass reflector
रजतकाच परावर्तक

silvering
रजतन (न.)

silvery
रजतरुप, चांदीसारखा

similar
समरुप, सदृश, समान alike सारखा analogous सदृश comparable तुलनायोग्य, तुलनीय identical सरुप like समान, सारखा parallel सदृश, सम uniform एकसमान

similarity
समरुपता (स्त्री.), सादृश्य (न.), समानता (स्त्री.)

similitude
सादृश्य (न.), समनुरुपता (स्त्री.)

simmer
(be keep, on the point of boiling; boil very gently) मंद उकळणे

simple
१ (not compound; involving only one operation or power; not divided into parts, not analysable) सरल २ (not complicated or elaborate or highly developed) साधा

simple catenary construction
सरल रज्जुका रचना

simple electroscope
साधा विद्युतदर्शी

simple equivalent pendulum
सरल समतुल्य दोलक, संदोलक (पु.)

simple harmonic motion
सरल आवर्त गति

simple harmonic wave
सरल आवर्त तरंग

simple microscope
साधा सूक्ष्मदर्शी

simple pendulum
(the simple pendulum consists of a small, heavy bob suspended from a fixed point by a thread of negligible weight - as distinguished from physical pendulum) सरल दोलक

simple periodic wave
सरल आवर्ती तरंग

simple proportion
Math. सरल समानुपात

simple salt
साधा क्षार

simple spectrometer
साधा पंक्तिमापी, साधा स्पेक्ट्रोमीटर

simple tone
Acous. सरल स्वरक (also called pure tone)

simplex
(allowing telecommunication in only one direction at a time) एकपथी

simplex system
एकपथी पद्धति

simplex winding
Elec.Eng. एकपथी कुंडलन

simplicity
१ सरलता (स्त्री.) २ साधेपणा (पु.)

simplification
सरलीकरण (न.), सरलन (न.)

simplify
सरल करणे

simply
सरलतः, सरलपणे

simulate
अनुकृती करणे, बतावणी करणे

simulated
अनुकृत, बतावणी केलेला

simulation
अनुकृति (स्त्री.), बतावणी (स्त्री.)

simultaneity
Math. etc.(the quality or the state or an instance of being simultaneous) युगपतता (स्त्री.) (युगपत simultaneously; at the same time)

simultaneous
१ (occuring at the same time) युगपत, एकसमयावच्छेदी २ Math.(satisfied by the same values of the variables) युगपत (as in simultaneous equations युगपत समीकरणे)

simultaneous broadcasting
Radio युगपत परिक्षेपण, एकसमयावच्छेदी परिक्षेपण

simultaneously
युगपततः, युगपततेने, एकसमयावच्छेदेकरून

sin
(abbr. of sine) Math. साइन (स्त्री.), ज्या (स्त्री.)

sine
(abbr. of sin) Math. साइन (स्त्री.), ज्या (स्त्री.)

sine condition
Optics (as a condition which must be satisfied by a lens if it is to form an image free from aberrations) साइन पूर्व आवश्यकता (स्त्री.)

sine wave
(a wave which can be expressed as the sine of a linear function of time or space or both) साइन तरंग, ज्या तरंग

singing flame
स्वर ज्योत

singing point
स्वरबिंदु (पु.)

single
एकच, एकल, एक-, एकेरी

single current
एक धारा

single electron jump
Nucl.Phys. एक इलेक्ट्रॉनी प्लुति

single particle shell model
Nucl.Phys. एककण कवच प्रतिकृति

single phase
Elec.Eng. एकप्रावस्थिक, एकप्रावस्था-

single phase system
एकप्रावस्थिक पद्धति

single phase transformer
Elec.Eng. एकप्रावस्था परिवर्तित्र

single phasing
एक प्रावस्थन

single touch
एकस्पर्श (पु.)

single touch method
एकस्पर्श पद्धति

single valued
एकमूल्य

singlet
एकलक (न.)

singleton
एकलक (न.)

singly
एकशः, एकतः

singly ionised
एकतः आयनित

singly linked
एकतः सहलग्न

singular
१ Math. संविशेष (as in singular solution संविशेष सिद्धि) २ विशिष्ट

singularity
१ Math. संविशेषता (स्त्री.) २ विशिष्टता (स्त्री.)

sink
(as a basin, a depression) कुंड (न.), अभिगम (न.)

sink
१ बुडवणे, बुडणे, निमज्जन करणे, निमज्जन होणे २ दबणे, रुतणे, खोल जाणे

sinker
मज्जक (पु.)

sinter
Chem. Min. etc.(to coalesce into a single mass under the influence of heat, without actually liquefying) तापपिंडित करणे, सिंटर करणे

sintered
तापपिंडित

sinterer
सिंटरर (पु.)

sintering
तापपिंडन (न.), सिंटरन (न.)

sinusoid
Math. ज्या वक्र (पु.), साइन वक्र (पु.)

sinusoidal
Math. ज्या वक्रीय

siphon
निनाल (पु.) (also syphon)

siren
भोंगा (पु.), सायरन (पु.)

site
स्थळ (न.), जागा (स्त्री.)

situate
- ठिकाणी असणे

situate
स्थित, - ठिकाणी असलेला

situated
स्थित, - ठिकाणी असलेला

situation
१ स्थितिविशेष (पु.) २ स्थिति (स्त्री.), प्रसंग (पु.) ३ जागा (स्त्री.)

six phase system
षट् प्रावस्थिक पद्धति

six pole machine
षट् धुव यंत्र

sixth interval
Music धैवत (पु.)

size
(the term applies to things having length, width and depth or height whether involving the accurate measurements or merely a general impression of smallness or largeness) आकार (पु.) magnitude

sketch
१ रेखाचित्र (न.) २ आराखडा (पु.) diagram

sketch
रेखाचित्र काढणे

skew
(generally, irregular, unsymmetrical,oblique) वितल- (विषमतल-), वितलीय (विषमतलीय)

skew lines
वितल रेषा (स्त्री.अ.व.)

skew ray(s)
(rays that are not confined to a meridian plane and not intersecting the optical axis) वितल किरण (विषमतल किरण)

skew symmetric
Math. वितल सममित

skew symmetry
वितल सममिति

skewness
वितलता (स्त्री.) (विषमतलता)

skiagraph
छायालेख (पु.) (also skiagram)

skim
साय काढणे

skin effect
Elec.Eng. पृष्ठ परिणाम

skip distance
Radio प्लुति अंतर

skip effect
Radio प्लुति प्रभाव

skip zone
शांत प्रदेश (also called zone of silence)

sky blue
आकाशनील

sky radiation
आकाश भरण

sky wave
आकाश तरंग (also loosely called ionospheric wave)

sky wave accuracy pattern
आकाश तरंग अचूकता आकृतिबंध

slag
Met.(the top layer of the two layer melt formed during smelting and refining operations) धातुमळी (स्त्री.), खंगर (पु.)

slaggy
(of relating to, containing or resembling slag) धातुमलीय, धातुमळी-

slake
(as to combine lime etc. chemcially with water) विरवणे, विरणे

slaked
विरलेला

slaked lime
विरलेला चुना

slaking
विरवणे (न.), विरणे (न.)

slant
तिर्यक, तिरपा, कलता, उतरता

slant height
(as of a cone of revolution or of a regular pyramid etc.) तिरपी उंची

slanting
तिरपा, कलता, उतरता

slanting plane
कलते प्रतल, उतरते प्रतल

slate
स्लेट (पु.), पाटीचा दगड (पु.)

sleeve
Elec.Eng., Eng., Mach. परीक (पु.), बाही (स्त्री.)

slide
१ घसरण (स्त्री.) २ (a usu. rectangular piece of glass on which an object is mounted for microscopic examination) काचपट (पु.), स्लाईड (स्त्री.) ३ सरकचित्र (न.), स्लाईड (स्त्री.)

slide
१ घसरत जाणे, घसरणे २ सुळकणे

slide rule
(a mechanical calculating device) स्लाईड रुल (पु.), गणनपट्टी (स्त्री.)

slide wire
स्लाईड तार

sliding
घसरता, सर्पी

sliding
घसरणी (स्त्री.), घसरण (स्त्री.)

sliding friction
सर्पी घर्षण

sliding resistance
सर्पी रोध

sliding rule
slide rule

slip
१ Geol.Eng., Met. etc. सरक (पु.) २ स्खलित (न.) error

slip
१ सरकणे २ निसटणे

slip band
Met. सरक पट्ट

slip coefficient
सरक गुणांक

slip of a fluid
(as along a surface) द्रायुचा सरक

slip plane
Met., Min. सरक प्रतल

slip ring
१ सरक वलय २ सरक कडे

slippery
निसरता, निसरडा, सुळसुळीत

slipping
सरकण (स्त्री.)

slit
१ फट (स्त्री.) २ (as a narrow usu. rectangular opening through which light or other emission is admitted or through which it escapes) रेखाछिद्र (न.)

slitless
रेखाछिद्रहीन, रेखाछिद्ररहित (as in a slitless spectroscope रेखाछिद्रहीन पंक्तिदर्शी, रेखाछिद्ररहित पंक्तिदर्शी)

slope
१ उतार (पु.) २ Elec.Eng., Math. etc. प्रवणता (स्त्री.)

slope conductance
Elec.Eng., Radio प्रवणता प्रवहन

slope resistance
Elec.Eng. Thermionics प्रवणता रोध

sloping
उतरता, प्रवणी

sloping
१ उतरण (स्त्री.) २ Geol.(as a slope) उतार (पु.)

slot
(as a long and narrow opening or groove) खाच (स्त्री.)

slotted
(having a slot; provided with slots) सखाच, खाचित

slotting machine
खाच यंत्र

slow
मंद, हळूहळू

slow
मंद करणे, मंद होणे

slow acting
मंद क्रिया करणारा, मंद क्रियाकारी

slow combustion
मंद दहन

slow neutron
(loosely used as a synonym for thermal neutron) मंदगति न्यूट्रॉन (ंमंद गतिज ऊर्जेचे न्यूट्रॉन)

slow neutron fission
मंदगति न्यूट्रॉन विखंडन (also called thermal neutron fission)

slowing
मंदन (न.)

slowing down
(as a loss of a kinetic energy of a particle resulting from repeated collisions with atomic nuclei) मंदन (न.)

slowing down area
मंदन क्षेत्र

slowing down density
मंदन घनता

slowing down power
मंदन शक्ति

slowly
मंदपणे, मंदतः, हळूहळू

small
१ लघु, लहान २ अल्प, थोडा

small angle scattering
लघुकोनी विकिरण

small calorie
gram calorie

small circle
लघुवृत्त (न.)

small field molecule
लघुक्षेत्री रेणु

small scale
अल्प परिमाण-, छोट्या प्रमाणावरील

small scale phenomenon
अल्प परिमाण घटना, छोट्या प्रमाणावरील घटना

smallness
१ लघुता (स्त्री.) २ अल्पता (स्त्री.)

smash
चक्काचूर करणे, चक्काचूर होणे, भंजन करणे, भंजन होणे

smasher
भंजी (पु.)

smear
लेपित करणे, माखणे

smear
लेपन (न.)

smelt
(to melt or fuse as an ore oft. with an accompanying chemical change) विगालन करणे

smelted
विगालित

smelter
विगालक (पु.)

smelting
Met.(fusion of an ore or concentrate with suitable fluxes) विगालन (न.)

smog
(smoke + fog) धूहार (पु.) (धूर + नीहार) dew

smoke
धूर (पु.) dew

smoky
धुरकट

smooth
(as being without roughness; even, uninterrupted; free from lumps; having perfect blending; of a liquid- without undulations; of relatively even and polished surface) मसृण, गुळगुळीत

smooth curve
Math. मसृण वक्र

smoothen
मसृणन करणे, मसृणन होणे

smoothening
मसृणन (न.)

smoothing
मसृणी

smoothing
मसृणन (न.), गुळगुळीत करणे (न.)

smoothing choke
मसृणी चोक

smoothness
मसृणता (स्त्री.), गुळगुळीतपणा (पु.)

smudge
डाग लावणे, डाग लागणे

smudge
१ पुसट डाग (पु.) २ (a thick or suffocating smoke) दाट धूर (पु.)

snap
१ कटकन मोडणे, सटकन तुटणे २ Photog. द्रुतचित्र घेणे

snap
Photog.(as snapshot) द्रुतचित्र (न.)

snap switch
Elec.Eng. द्रुत स्विच, त्वर स्विच

snapping of conductor
वाहकाचे सटकन तुटणे

snapshot
Photog. द्रुतचित्र (न.)

snow
हिम (न.) ice

snow avalanche
हिम अवधाव

snowfall
हिमवृष्टि (स्त्री.)

soak
१ भिजत ठेवणे, चिंब भिजवणे २ मुरवणे, मुरणे

socket
Eng., Elec.Eng. खोबण (स्त्री.)

soft
१ (as lacking firmness or strength; weak, not hard- as opposed to hard) मृदु २ (of water and water solutions- characterised by the practical absence of substances that prevent the formation of lather with soap) सुफेन (as in soft water सुफेन जल) ३ (of radiation- having relatively low penetrating power) दुर्भेदक, अल्पभेदक (as in soft radiation अल्पभेदक प्रारण) ४ (of glass - capable of being annealed at a relatively low temperature) सुगलनीय (as in soft glass सुगलनीय काच) ५ Photog. अल्पौठाव (as in soft negative) अल्पौठाव व्यस्तचित्र) ६ (commonly) मऊ, सौम्य, कमकुवत

soft iron
मृदु लोखंड, मृदु लोह

soft molecule
मृदु रेणु

soft solder
Met. मृदु डाख, सौम्य डाख

soft valve
Thermionics (as concentrated with hard valve) अल्पनिर्वाती नलिका, अल्पनिर्वाती व्हाल्व

soft water
सुफेन जल

soften
१ मऊ करणे २ सौम्य करणे, सौम्य होणे

softening
१ (as of water etc.) मृदूकरण (न.) २ सौम्यकरण (न.)

softness
१ मृदुता (स्त्री.) २ (of water and water solutions) सुफेनता (स्त्री.) ३ (of radiation) दुर्भेदकता (स्त्री.), अल्पभेदकता (स्त्री.) ४ (of glass) सुगलनीयता (स्त्री.)

soil
Geol. मृदा (स्त्री.)

solar
(of derived from or relating to the sun and its effects esp. on the earth and other celestial bodies, produced or operated by the action of the sun's light or heat) सौर, सूर्य-, सूर्यासंबंधी

solar activity
सौर सक्रियता

solar apex
Astron.(the point on the celestial sphere towards which solar system as a whole is moving) सौर अभिबिंदु (सौर अभिगमन बिंदु)

solar battery
सौर विजेरी संच

solar constant
(as the quantity of energy received normally per sq.cm. per second by the earth) सौरांक (पु.)

solar day
Astron. सौर दिन

solar eclipse
Astron. सूर्यग्रहण (न.)

solar energy
सौर ऊर्जा

solar flare
Astron. सौर प्रज्वाला

solar furnace
सौर भट्टी

solar noise
Astron. (a radio noise emitted by the sun and its atmosphere) सौर कुरव

solar prominences
(as great clouds of luminous hydrogen, calcium, sodium and other gases floating above the sun's chromosphere etc.) सौर शिखा (स्त्री.अ.व.)

solar radiation
सौर प्रारण

solar spectrum
सौर पंक्ति, सौर स्पेक्ट्रम

solar system
Astron.(as the sun together with the group of celestial bodies that are held by its attraction and revolve around it) सौर संहति, सूर्यकुल (न.), सूर्यमाला (स्त्री.) (also solar system)

solar year
Astron. सौरवर्ष (न.)

solaria
सोलॅरिआ (पु.अ.व.) (sing. solarium)

solarimeter
(a pyrheliometer for the direct readings of the solar radiation intensity from the sun and the sky) सौर विकिरणमापी (पु.)

solarium
(as an apartment exposed to the sun) सोलॅरिअम (पु.) (pl. solaria)

solder
डाख देणे, जोड देणे, झाळणे

solder
डाख (पु.)

soldering
डाख देणे (न.), झाळणी (स्त्री.), झाळकाम (न.)

solenoid
Elec.Eng. सॉलिनॉइड (न.), नालकुंतल (न.)

solenoid operated
सॉलिनॉइडी चालित नालकुंतल चालित

solenoidal
सॉलिनॉइडी, नालकुंतल-

solenoidal magnetism
Elec.Eng. सॉलिनॉइडी चुंबकत्व, नालकुंतल चुंबकत्व

solenoidal vector
Math. सॉलिनॉइडी सदिश

solenoidal wave
सॉलिनॉइडी तरंग

solid
१ घनरुप, घन-, स्थायुरुप, स्थायु- २ भरीव, घट्ट ३ Math.(having or involving three dimensions, as cubic) घन-

solid
१ घन (पु.), घन पदार्थ (पु.), स्थायु (पु.), स्थायु पदार्थ (पु.) २ Math.( a magnitude that has three dimensions, length, breadth and thickness; as a part of space, as cube, sphere etc. bounded on all sides) घन (पु.) (in solid form घनरुप-, घनरुपात, स्थायुरुप)

solid angle
Geol., Math. घन कोन

solid form
घन रुप

solid geometry
Math. घन भूमिति

solid gometrical
घन भूमितीय

solid solubility
Met. (the extent to which one metal is capable of forming solid solutions with another) घन द्रावणनीयता (घन पदार्थ द्रावणीयता)

solid solution
Chem. घनरुप द्रावण

solid sphere
भरीव गोळा

solid state
घनरुप अवस्था, स्थायु अवस्था

solid state physics
(generally that branch of physics which deals with the structure and properties of solids) घन अवस्था भौतिकी

solidification
घनन (न.), घनीकरण (न.), घनीभवन (न.)

solidify
घनन करणे, घनित होणे, घनरुप करणे, घनरुप होणे

solifluction
Geol. (as a soil creep on sloping ground) मृदाप्रवहन (न.) (also called solifluxion)

solitary
एकाकी, एकल

solubility
१ Chem. द्रावणीयता (स्त्री.) २ Math. उत्तरक्षमता (स्त्री.)

solubility coefficient
द्रावणीयता गुणांक

solubility curve
Chem. द्रावणीयता आलेख

solubility product
द्रावणीयता गुणाकार

soluble
१ Chem. द्रावणीय २ Math. (as solvable) उत्तरक्षम

solute
Chem.(as a dissolved substance) द्राव्य (न.)

solution
१ Chem. द्रावण (न.) २ (an action or process of solving a problem; an answer to or means of answering a problem) सिद्धि (स्त्री.), उत्तर (न.)

solution pressure
Chem. (as the tendency of a substance to pass into a solution) द्रावण दाब

solvable
सुटणारा

solve
(as to find an answer, solution to, to perform the operations required to solve mathematical problem etc.) सोडवणे

solvent
Chem.(as a substance capable of or used in dissolving) द्रावक (न.)

solvolysis
Chem. द्रावक अपघटन (न.)

sonar
(a term formed from the contraction of sound, navigation and ranging - an apparatus that detects the presence and the location of a submerged object as a submarine or underwater mine by means of sonic and ultrasonic waves which are reflected back to it form the object) सोनार (पु.)

sone
(as a unit of loudness) सोन (न.)

sonic
(utilising, produced by or relating to sound waves; having a frequency within the audibility range of the human ear) ध्वनि-, स्वन-

sonic frequencies
ध्वनि वारंवारता (स्त्री.अ.व.)

sonic speed
ध्वनि द्रुतता

sonics
(acoustics esp. in its technological and supersonic aspects) स्वनिकी (स्त्री.)

sonometer
स्वरमापी (पु.)

sonorous
(producing sound as when struck; marked by or productive of loud sounds) सुस्वनिक

soot
काजळी (स्त्री.)

sooty
काजळीमय

sophisticated
प्रकृष्ट, सुविकसित

sophisticated machinery
प्रकृष्ट यंत्रणा, सुविकसित यंत्रणा

sorb
(to take up and hold either by adsorption or absorption) शोषण करणे

sorption
(a general term for the processes of absorption, adsorption and persorption) शोषण (न.) absorption अवशोषण adsorption अधिशोषण chemisorption or chemosorption रासायनिक अधिशोषण persoption परिशोषण physisorption भौतिक शोषण

sort
(class, kind, species) तऱ्हा (स्त्री.), प्रकार (पु.)

sort
१ (to separate into sorts) विल्हेवारी लावणे २ वेगळे करणे, पृथक करणे

sorting
विल्हेवारी (स्त्री.)

sound
Acous. ध्वनि (पु.), स्वन (पु.)

sound
(to measure the depth of; to probe; to explore or examine) परिज्ञापन करणे

sound absorber
ध्वनि अवशोषक

sound absorption
ध्वनि अवशोषण

sound absorptive
ध्वनि अवशोषी

sound analyser
ध्वनि विश्लेषक

sound box
Acous. ध्वनि पेटिका (स्त्री.)

sound energy
ध्वनि ऊर्जा

sound energy density
ध्वनि ऊर्जा घनता

sound energy flux density
ध्वनि ऊर्जा अभिवाह घनता

sound field
ध्वनि क्षेत्र

sound film
ध्वनिपट्टी (स्त्री.), ध्वनिफिल्म (स्त्री.)

sound intensity
(as the intensity of a sound in a specified direction measured by the average rate at which sound energy passes through the unit area) ध्वनि तीव्रता

sound intensity level
ध्वनि तीव्रता पातळी

sound level
ध्वनि पातळी

sound photography
ध्वनि प्रकाशचित्रण

sound pressure
Acous. ध्वनि दाब

sound probe
ध्वनि शोधाग्र

sound radiometer
ध्वनिप्रारणमापी

sound ranging
ध्वनि स्थानन (न.)

sound reinforcement
ध्वनि पुनर्बलन

sound reproducing system
ध्वनि पुनरुत्पादन संहति

sound wave
ध्वनि तरंग (पु.)

sounder
१ ध्वनित्र (न.) २ Ocean.(any instrument used for determining the depth of the sea) परिज्ञापक (पु.)

sounding
(as measurement by sounding) परिज्ञापन (न.)

sounding
परिज्ञापी echo depth sounding प्रतिध्वनि गभीरता परिज्ञापन echo sounding परिज्ञापी फुगा, परिज्ञापी बलून

soundless
ध्वनिहीन, ध्वनिरहित, निःस्वन

soundproof
ध्वनिरोधी

soundproofing
ध्वनिरोधन (न.)

source
१ उद्गम (पु.), उत्पत्तिस्थान (न.), उगमस्थान (न.) २ (as the point of origin, a generative force or stimulus) प्रभव (न.) ३ मूळ (न.)

source level
उउद्गम पातळी

source of energy
१ ऊर्जेचे उगमस्थान २ ऊर्जेचे प्रभव

south pole
दक्षिण धुव

south seeking pole
दक्षिणेकडे वळणारा धुव (also called south pole)

space
१ (as the region beyond the earth's atmosphere; all of the universe beyond the solar system) अवकाश (पु.), अंतराळ (न.) २ (as continuous and boundless extension considered as a vacuous entity in which extended things may exist and move; also a limited extension in one, two or three dimensions) अवकाश (पु.) ३ (as the distance between points or objects whether regarded as filled or unfilled) अंतर (न.) ४ Math.(as a mathematical model that pictures physical space) अवकाश (पु.) ५ (as a region; the part marked off or bounded in some way) प्रदेश (पु.)(as in Faraday dark space फॅरॅडे अदीप्त प्रदेश; cathode dark space कॅथोड अदीप्त प्रदेश ६ (room) जागा(स्त्री.), पैस (पु.)

space between levels
उपातळ्यांमधील अंतर

space charge
Thermionics (as the electric charge carried by a cloud or stream of electrons or ions in a vacuum or a region of low gas pressure) अवकाश प्रभार

space charge debunching
अवकाश प्रभार विगुच्छन

space charge density
अवकाश प्रभार घनता

space charge grid
Thermionics अवकाश प्रभार ग्रिड

space charge limitation
Thermionics (as of currents) अवकाश प्रभार परिसीमन

space charge region
अवकाश प्रभार प्रदेश

space coordinates
अवकाश सहनिर्देशक (पु.अ.व.)

space current
thermionic current

space distribution
अवकाश वितरण

space factor
१ अवकाश गुणक २ Elec.Eng.(as the ratio of the active cross sectional area of an insulated conductor to the total area occupied by it) क्षेत्रांक (पु.)

space grating
अवकाश जाल

space group
Crystal.(a group o array of symmetry elements on the points of a space lattice) अवकाश गट

space lattice
Crystal.(as the network arrangement of the structural units of a crystal) अवकाश जालक

space motion
१ अवकाश गति २ (as space velocity) अवकाश वेग

space periodic function
अवकाश आवृत्ति फल

space platform
अवकाश मंच (also called space station)

space quantisation
(quantisation in respect to direction in space) अवकाश क्वांटीकरण

space reflection
अवकाश परावर्तन

space relation
अवकाश अन्योन्यसंबंध

space rocket
अवकाश अग्निबाण

space station
अवकाश स्थानक (न.) (also called space platform)

space suit
(a suit equipped with air supply and other elaborate provisions intended to make life in free space possible for its wearer) अवकाश कपडे, अवकाश सूट

space time
(as a space of four dimensions which specify the space and time coordinates of an event) अवकाश काल (पु.)

space time path
(as of a classical particle) अवकाश काल पथ

space travel
अवकाश प्रवास (पु.)

space varying part
Nucl.Phys. स्थानानुवर्ती भाग

space vehicle
अवकाश वाहन

space velocity
Astron.(the rate and direction of a star's motion in space of three dimensions) अवकाश वेग

space wave
अवकाश तरंग

spacecraft
spaceship

spaced
अंतरित

spaced antennae
अंतरित आकाशग (पु.अ.व.), अंतरित ऍन्टेने (पु.अ.व.)

spacer
अंतरक (पु.)

spaceship
अवकाशयान (न.) (also spacecraft)

spacial
spatial

spacing
१ अंतर (न.) २ (as a process) अंतरण (न.)

spacing wave
Radio अंतरण तरंग

spallation
(a nuclear reaction in which light particles are ejected as a result of bombardment as, by high energy protons - distinguished from fission) समुत्खंडन (न.)

span
१ (something conceived of as an extent, stretch, reach or spread between two definite limits) विस्तृति (स्त्री.) २ कालांश (पु.)

spark
स्फुल्लिंग (न.) flame

spark
ठिणगी पाडणे, ठिणगी पडणे

spark arrester
स्फुल्लिंग रक्षक

spark chamber
स्फुल्लिंग कक्ष

spark counter
स्फुल्लिंग गणित्र

spark discharge
स्फुल्लिंग विमोच (विद्युन्मोच)

spark gap
स्फुल्लिंग अंतराल

spark length
स्फुल्लिंग लांबी

spark line
स्फुल्लिंग रेषा

spark spectrum
(because of greater stimulus given to the atom) स्फुल्लिंग पंक्ति arc spectrum प्रज्योत पंक्ति

sparking
स्फुल्लिंगन (न.)

sparking distance
स्फुल्लिंगन अंतर

sparking potential
Elec.Eng. स्फुल्लिंगन विभव

sparkless
स्फुल्लिंगहीन

spatial
(of in relation to, existing in space) अवकाशिक, अवकाशी, अंतराळासंबंधी (also spacial)

spatial quantisation
अवकाशी क्वांटीकरण

spatially
अवकाशिकतः

spatical coordinates
अवकाशी सहनिर्देशक (पु.अ.व.)

spatula
(a flat thin flexible dull edged implement) कलथा (पु.)

spatulate
१ (shaped like a spatula) कलथाकृति २ (spoon shaped) चमचाकृति

special
विशेष, विशिष्ट

special relativity
विशिष्ट सापेक्षता

special relativity theory
विशिष्ट सापेक्षता सिद्धांत (also special theory of relativity)

specialisation
१ विशेषीकरण (न.) २ विशेषज्ञता (स्त्री.)

specialise
१ विशेषीकरण करणे २ विशेषज्ञता प्राप्त करणे

specialised
विशेषीकृत, विशेष

speciality
विशेषता (स्त्री.)

specific
१ (having a real and fixed relationship to and usu. constituting a characteristic of, being peculiar to) विशिष्ट २ (characterised by precise formulation or accurate restriction as in stating, defining etc.) विनिर्दिष्ट

specific acoustic reactance
विशिष्ट ध्वनि प्ररोध

specific acoustic resistance
विशिष्ट ध्वनि रोध

specific activity
Nucl.Phys.(as the activity per unit mass of any sample of radio active material or of pure radionuclide etc.) विशिष्ट सक्रियता

specific conductance
conductivity

specific energy
विशिष्ट ऊर्जा

specific gravity
(as the ratio of the density of a substance to the density of some substance, as pure water) विशिष्ट गुरुत्व

specific gravity bottle
घनतामापी बाटली (also specific gravity flask or density bottle)

specific heat
विशिष्ट ऊष्मा

specific heat capacity
विशिष्ट ऊष्मा धारकता

specific humidity
विशिष्ट आर्द्रता

specific impedance
विशिष्ट संरोध

specific intensity
(as of radiation) विशिष्ट तीव्रता

specific ionisation
(as the number of ion pairs formed per unit distance along the track of an ion passing through matter) विशिष्ट आयनन primary specific ionisation प्राथमिक विशिष्ट आयनन relative specific ionisation सापेक्ष विशिष्ट आयनन total specific ionisation पूर्ण विशिष्ट

specific reference plane
विशिष्ट संदर्भ प्रतल

specific refraction
विशिष्ट अपवर्तन

specific resistance
विशिष्ट रोध

specific rotation
विशिष्ट घूर्णन

specific thermal capacity
विशिष्ट ऊष्मा धारकता

specific volume
(the volume of unit mass) विशिष्ट आकारमान

specific weight
विशिष्ट भार

specifically
विनिर्देशपूर्वक

specification
१ (as specifying, specified details) विनिर्देश (पु.) २ (esp. in pl.- detailed description of construction, workmanship, materials etc. of work undertaken etc.) विनिर्देश (पु.)

specificity
विशिष्टता (स्त्री.)

specifid susceptibility
विशिष्ट प्रभाव्यता

specified
विनिर्दिष्ट

specififc resistivity
Elec.Eng. विशिष्ट रोधिता

specify
विनिर्दिष्ट करणे, विशिष्ट उल्लेख करणे

specimen
नमुना (पु.) model

speck
(a small discolouration in or on something; a tiny bit of something) ठिपका (पु.), डाग (पु.)

spectra
१ पंक्ति (स्त्री.अ.व.), स्पेक्ट्रा (पु.अ.व.) २ Math. मानपंक्ति (स्त्री.अ.व.) (sing. spectrum)

spectral
१ (of or relating to a spectrum; made by the spectrum) पंक्तीय, पंक्ति-, स्पेक्ट्रमी २ Math. मानपंक्तीय

spectral analysis
पंक्तीय विश्लेषण, स्पेक्ट्रमी विश्लेषण

spectral colour
पंक्ति वर्ण

spectral density
१ पंक्ति घनता २ Math. मानपंक्ति घनता

spectral distribution
पंक्ति वितरण

spectral distribution curve
पंक्ति वितरण आलेख

spectral energy distribution
पंक्ति ऊर्जा वितरण

spectral line
पंक्ति रेखा, पंक्ति रेषा

spectral purity
पंक्तीय शुद्धता

spectral pyrometer
पंक्तीय उत्तापमापी

spectral reflectance
पंक्तीय परावर्तनांक

spectral region
पंक्तीय प्रदेश

spectral resolution
१ पंक्तीय वियोजन २ Math. मानपंक्तीय वियोजन

spectral sensitivity
Photog. पंक्तीय संवेदिता

spectral series
Light (as a system of lines in a spectrum in which there is an obvious regularity) पंक्तीय श्रेणी

spectral transmission
पंक्तीय पारगमन

spectral type
Astron.(of a star) पंक्तीय प्रकार

spectro-
(in comb.)(spectral and.... of, or relating to spectra) पंक्ति-, स्पेक्ट्रो-

spectrobolometer
(as a combination of spectroscope and bolometer) स्पेक्ट्रोबोलोमीटर (पु.)

spectrogram
(as a record produced by a spectrograph) पंक्तिलेख (पु.)

spectrograph
Light (as an apparatus for dispersing radiation into a spectrum and for photographing or mapping the spectrum) पंक्तिलेखी (पु.), स्पेक्ट्रोग्राफ (पु.) annular magnetic spectrograph वलयाकृति चुंबकीय पंक्तिलेखी autocollimating spectrograph स्वसमांतरी

spectrographic
पंक्तिलेखीय

spectrography
(the art or technique of using the spectrograph) पंक्तिलेखन (न.)

spectroheliograph
Astron. सौर वर्ण पंक्तिलेखी (पु.)

spectrohelioscope
Astron. सौर वर्ण पंक्तिदर्शी (पु.)

spectrometer
Light (an instrument used to measure spectra or to determine wavelengths of the various radiations) पंक्तिमापी (पु.), स्पेक्ट्रोमीटर (पु.) autocollimation spectrometer स्वसमांतरी पंक्तिमापी curved crystal spectrometer वक्र स्फटिक पंक्तिमापी ultraviolet

spectrometric
पंक्तिमितीय

spectrometry
(the art or process of using a spectrometer or of measuring wavelengths of rays of spectrum) पंक्तिमिति (स्त्री.)

spectromicroscope
पंक्ति सूक्ष्मदर्शी (पु.)

spectromicroscopical
पंक्ति सूक्ष्मदर्शीय

spectrophotometer
(a photometer for measuring the relative intensities of the light in different parts of the spectrum) पंक्ति अनुदीप्तिमापी (पु.)

spectrophotometric
पंक्ति अनुदीप्तिमितीय

spectrophotometry
(the art or process of comparing photometrically the relative intensities of the light in different parts of a spectrum) पंक्ति अनुदीप्तिमिति (स्त्री.)

spectropyrheliometer
(an instrument for measuring the energy distribution in the visible and ultraviolet spectrum of emitted radiation from the sun) पंक्ति सौर तापमापी

spectropyrometer
पंक्ति उत्तापमापी (पु.)

spectroradiometer
(an instrument used to measure the spectral distribution of radiant energy) पंक्ति प्रारणमापी (पु.)

spectroradiometric
पंक्ति प्रारणमितीय

spectroradiometry
पंक्ति प्रारणमिति (स्त्री.)

spectroscope
Light (as an instrument for observing spectra) पंक्तिदर्शी (पु.), स्पेक्ट्रोस्कोप (पु.) comparison spectroscope तुलना पंक्तिदर्शी constant deviation spectroscope स्थिर विचलन पंक्तिदर्शी direct vision spectroscope सरल दृष्टि पंक्तिदर्शी grating

spectroscopic
पंक्तीय spectroscopical

spectroscopic chemical analysis
पंक्तीय रासायनिक विश्लेषण

spectroscopic resolving power
पंक्तीय वियोजन शक्ति

spectroscopically
पंक्तिदृष्ट्या, पंक्तियतः

spectroscopically pure element
पंक्तिदृष्ट्या शुद्ध मूलद्रव्य

spectroscopy
(the production and investigation of spectra; the science of spectroscopic phenomena) पंक्तिदर्शन (न.) beta ray spectroscopy बीटा किरण पंक्तिदर्शन gamma ray spectroscopy गॅमा किरण पंक्तिदर्शन grating spectroscopy जाल पंक्तिदर्शन high resolution

spectrothermograph
पंक्ति तापलेखी (पु.)

spectrothermography
पंक्ति तापलेखन (न.)

spectrous
spectral

spectrum
१ (as an array of the components of an emission or wave separated and arranged in the order of some varying characteristic) पंक्ति (स्त्री.), स्पेक्ट्रम (पु.) २ (in case of band spectrum) वर्णाली (स्त्री.), पट्टपंक्ति (स्त्री.) ३ Math. मानपंक्ति (स्त्री.)

spectrum analyser
पंक्ति विश्लेषक

spectrum analysis
Chem.(as the analysis of a substance by observation of its spectrum) पंक्ति विश्लेषण

spectrum of sunspot
सौर डाग पंक्ति

specular
(of relating to, or having the qualities of a mirror; having a smooth relfecting surface or a metallic lustre) दर्पण-, दर्पणी

specular angle
angle of reflection

specular reflectance
सुव्यवस्थित परावर्तनांक

specular reflection
mirror reflection

speech distortion
वाक् विरुपण

speed
(as the ratio of the distance covered by a moving body to the time taken, either in a straight line or in a continuous curve) चाल (स्त्री.), द्रुतता (स्त्री.) acceleration

speed
द्रुत

speed dispersion
चाल अपस्करण

speed distance curve
चाल अंतर आलेख

speed of lens
लेन्स द्रुतता

speed of light
प्रकाशाची चाल, प्रकाशाची द्रुतता

speed regulator
चाल नियामक

speed time graph
चाल काल आलेख, चाल व काल यांचा आलेख

speicfic electronic charge
विशिष्ट इलेक्ट्रॉनी प्रभार

spend
खर्ची पाडणे

spent
खर्ची पडलेला, भुक्तशेष

sphere
१ (as a form of globe) गोल (पु.) (as in celestial sphere खगोल) २ (as a ball) गोळा (पु.) ३ क्षेत्र (न.) (as in sphere of influence प्रभावक्षेत्र)

sphere of attraction
(as of molecular forces) आकर्षणाचे क्षेत्र, आकर्षण क्षेत्र

spherical
गोलीय, गोलाकृति

spherical aberration
Light गोलीय विपथन

spherical mirror
गोलीय दर्पण, गोलीय आरसा

spherical radiator
गोलीय प्रारी

spherical wave front
गोलीय तरंगमुख

sphero cylindrical lens
Optics सिलिंडर गोलीय भिंग

spheroid
(a figure rsembling but not identical to a sphere) गोलाभ (पु.)

spheroid
(as spheroidal) गोलाभ

spheroidal
गोलाभ (also spheroid)

spheroidal core model
Nucl.Phys. गोलाभ क्रोड प्रतिकृति

spheroidal structure
Geol.etc. गोलाभ संरचना

spheroidal symmetry
गोलाभ सममिति

spherometer
(a measuring instrument used to determine the curvature of a spherical surface) गोलत्वमापी (पु.)

spider thread
कोळीतंतु (पु.)

spike
१ (sharp point) अणुकुची (स्त्री.), आर (स्त्री.) २ (a long nail) खिळा (पु.)

spill
सांडणे, अधिप्लवन होणे

spill
अधिप्लवन (न.)

spin
(as the rapid rotation of an elementary particle on its own axis) आभ्रास (पु.) (आ + भ्राम revolving, turning round as about the axis)

spin
(to rotate about an axis) आभ्रामण होणे

spin coordinate
आभ्रास सहनिर्देशक

spin lattice interaction
Nucl.Phys. आभ्राम जालक अन्योन्यक्रिया

spin lattice relaxation
आभ्राम जालक शिथिलन

spin momentum
Nucl.Phys. आभ्राम संवेग

spin orbit interaction
Nucl.Phys. आभ्राम कक्षा अन्योन्यक्रिया

spin polarised
Nucl.Phys. आभ्राम धुवित

spin quantum number
Nucl.Phys.आभ्राम क्वांटम अंक

spin relativity doublet
Nucl.Phys. आभ्राम सापेक्षता द्विक

spin resonance
आभ्राम संस्पंदन

spin sensitive
आभ्राम संवेदी

spin spin coupling
आभ्राम आभ्राम युग्मन (also s-s coupling)

spin state
आभ्राम अवस्था

spin velocity
आभ्राम वेग

spin wave
आभ्राम तरंग

spindle
तर्कु (पु.) (i.e. टकळी in Marathi), चाती (स्त्री.)

spinning
आभ्रामी

spinning
आभ्रामण (न.)

spinning electron
आभ्रामी इलेक्ट्रॉन

spinning top
आभ्रामी भोवरा

spinproof
आभ्रामरोधी

spinthariscope
(an instrument in which scintillations are visually observed or counted through a magnifying lens system- used for visual detection of alpha particles, alpha rays) प्रस्फुरणदर्शी (पु.)

spiral
(the path of a point in a plane moving around a centred point while continuously receding from or approaching it; a three dimensional curve with one or more turns about an axis) सर्पिल (न.) heix हेलिक्स

spiral
(of relating to, or resembling a spiral) सर्पिलरुप, सर्पिलाकार, सर्पिल-

spiral curve
सर्पिल वक्र

spiral scanning
सर्पिल क्रमवीक्षण

spiral surface
सर्पिल पृष्ठ

spirit
Chem. स्पिरिट (न.)

spirit lamp
स्पिरिट दिवा, स्पिरिटचा दिवा

spirit level
(as an instrument for finding horizontal line or plane) स्पिरिट लेव्हल

splinter
ढलपी (स्त्री.)

split
विभाजन करणे, विभाजन होणे segregate

split
विभक्त

split lens
Optics विभक्त भिंग

split phase
Elec.Eng. विभक्त प्रावस्थिक

split phase
Elec.Eng. विभक्त प्रावस्थिक

split ring
विभक्त वलय

split second
(fractional part of a second, flash, instant) निमिषार्ध (पु.)

splitting
विभाजन (न.)

splitting factor
Nucl.Phys. विभाजन गुणक

splitting of levels
Nucl.Phys. पातळी विभाजन

splitting of lines
Nucl.Phys. रेषा विभाजन

splitting of spectral line
पंक्ति रेषा विभाजन

spoil
खराब करणे, खराब होणे

spoke
आरा (पु.)

sponge
स्पंज (पु.) (also spunge)

spontaneity
उत्स्फूर्तता (स्त्री.), उत्स्फूर्ति (स्त्री.)

spontaneous
(occuring by virtue of inherent properties or energy as distinguished from processes carried out by deliberate application of an external agency) उत्स्फूर्त (as in spontaneous combustion उत्स्फूर्त दहन), स्वतःप्रवर्तित

spontaneous fission
(nuclear fission taking place without particles or photons entering the nucleus from outside) उत्स्फूर्त विखंडन

spontaneous magnetisation
Elec., Magn. उत्स्फूर्त चुंबकन, स्वतःप्रवर्तित चुंबकन

spontaneously
उत्स्फूर्ततेने, स्वतःप्रवर्तित

spool
(a cylinder on which yarn, thread, cinematograph films etc. are wound) कांडी (स्त्री.), रीळ (न.)

spoon
चमचा (पु.), पळी (स्त्री.) (as in deflagrating spoon जाळपळी)

spoon shaped
चमचाकृति-

sporadic
तुरळक

sporadic reflections
तुरळक परावर्तने (न.अ.व.)

spot
१ बिंदु (पु.) २ ठिपका (पु.), डाग (पु.) ३ स्थान (न.)

spotted
१ बिंदुकित २ ठिपकेदार

spout
चोच (स्त्री.), तोटी (स्त्री.)

spouted bottle
चोचदार बाटली

spray
तुषारणे, फवारणे, फवारा मारणे

spray
उतुषार (पु.), फवारा (पु.)

spray atomiser
तुषार कणित्र

spraying
तुषारण (न.)

spread
१ प्रसार करणे, प्रसार होणे, फैलावणे २ पसरणे, पसरवणे

spread
१ प्रसार (पु.) (as in band spread) पट्ट प्रसार) २ प्रसारक्षेत्र (न.), फैलाव (पु.)

spread of energy
ऊर्जा प्रसारक्षेत्र

spread out
प्रसार (पु.)

spreading
प्रसारी

spreading coefficient
प्रसारी गुणांक

spring
तन्या (स्त्री.), स्प्रिंग (स्त्री.)

spring balance
स्प्रिंगतुला (स्त्री.)

spring tide
Astron.(those high tides occurring when the moon is new or full) उधाण (न.)

spunge
sponge

spurious
(as false, counterfeit) छद्मी, छद्म-

spurious radiation
Radio (as radiation of frequencies outside the band allotted to the transmission) छद्मी प्रारण

sq.
चौ.(चौरस) (abbr. of square)

square
१ (abbr.sq.) चौरस (पु.) २ Math. वर्ग (पु.)

square root
Math. वर्गमूळ (न.)

square wave
Nucl.Phys. चौरस तरंग

square well
Nucl.Phys. चौरस कूप

squeeze
पिळणे, पिळून काढणे

squeezer
पिळणी (स्त्री.)

squeezing
पिळण (न.)

stabilisation
स्थायीकरण (न.), स्थायीभवन (न.)

stabilise
स्थायीकरण करणे, स्थैर्य आणणे

stabilised
स्थायीकृत

stabiliser
Chem.Thermionics etc. स्थिरक (पु.)

stabilising
स्थायीकारी

stabilising magnetic field
(as in thermo-nuclear programme) स्थायीकारी चुंबकीय क्षेत्र

stability
(a quality, state or degree of being stable) स्थायित्व (न.), स्थैर्य (न.)

stability curve
Nucl.Phys. स्थायित्व वक्र

stability factor
स्थायित्व गुणक

stable
(as constant, permanent; placed so as to resist forces tending to cause motion; not readily decomposing or changing otherwise) स्थायी immobile

stable colour
स्थायी वर्ण

stable euqilibrium
Mech. स्थायी समतोल

stable isotope
Nucleonics स्थायी समस्थानिक, स्थायी समप्रोटॉन

stable orbit
(the circle of constant radius described by accelerated particles) स्थायी कक्षा

stable oscillation
(as an oscillation whose amplitude does not increase) स्थायी दोलन

stack
१ रास (स्त्री.) २ (as pileup) रासचिति (स्त्री.)

stack
रास लावणे

stackable
राशीकरणीय

stacked foil method
राशीकृत पत्री पद्धति

stage
१ टप्पा (पु.) २ (as step) पद (न.) (as in multistage amplifier बहुपद प्रवर्धी)

stage amplifier
पद प्रवर्धी

stagnant
कुंठित, अवरुद्ध

stagnate
कुंठित होणे, अवरुद्ध होणे, वाहण्याचे बंद होणे

stagnation
कुंठितता (स्त्री.) अवरुद्धता (स्त्री.)

stagnation point
Fluids कुंठितता बिंदु

stagnation pressure
Fluids कुंठितता बिंदु दाब

stain
१ (as to colour by processes affecting chemically or otherwise; absorb colouring matter) अभिरंजन करणे, अभिरंजित होणे २ डाग लावणे, डाग लागणे

stain
१ (colouring material) अभिरंजक (न.) २ डाग (पु.)

stained
१ अभिरंजित २ डाग लावलेला, डाग लागलेला

staining
अभिरंजन (न.)

stand
(as a frame on or in which something may be placed for support) घोडा(पु.), बैठक (स्त्री.)

standard
१ (something that is set up and established by authority as a rule for the measure of quantity, weight, quality, value etc.) मानक (न.) २ (as a definite level or degree of quality that is proper and adequate for a specific purpose) प्रमाण (न.)

standard
१ मानक- २ प्रमाण-, प्रमाणित normal

standard candle
(the light given by a standard candle used as a unit for comparisons) मानक मेणबत्ती, मानक कॅन्डल

standard cell
Elec.Eng. मानक घट (मानक विद्युतघट)

standard condition
मानक स्थिति

standard deviation
Math. प्रमाणित विचलन, प्रमाण विचलन (also called root mean square deviation)

standard element
मानक घटक

standard error
मानक त्रुटि

standard frequency
प्रमाणित वारंवारता

standard mineral
प्रमाण खनिज

standard pressure
मानक दाब

standard refraction
मानक अपवर्तन

standard resistance
प्रमाणित रोध

standard state
(as a stable form of a substance at unit activity) प्रमाण अवस्था

standard unit
मानक एकक

standard volume
मानक आकारमान, मानक आयतन

standardisable
१ मानकन करण्याजोगा २ प्रमाणन करण्याजोगा

standardisation
१ मानकन (न.) २ प्रमाणन (न.)

standardise
१ मानकन करणे २ प्रमाणन करणे

standardised
१ मानकित २ प्रमाणीकृत

standardised instrument
प्रमाणीकृत उपकरण

standing
(as stationary) अप्रगामी

standing wave
Elec.Eng.(as a single frequency mode of vibration of a body or physical system - as compared to travelling wave) अप्रगामी तरंग, स्थिर तरंग (also stationary wave)

standing waves
Acous. Radio अप्रगामी तरंग (पु.अ.व.), स्थिर तरंग (पु.अ.व.) (also called stationary waves)

stapes
Anat.(the innermost of the chain of ossicles of the ear of mammals) पदिका (स्त्री.), रिकीब (स्त्री.) (पदिका अस्थि, रिकीब अस्थि) (pl. stapes or stapedes)

star
Astron. तारा (पु.)

star
(of or relating to a star; composed of stars) तारक (as in star belt तारक पट्टा)

star particle
Nucl.Phys. तारक कण

Stark effect
(after Johannes Stark, Ger. physicist- as an effect similar to Zeeman effect) स्टार्क परिणाम first order stark effect प्रथमक्रम स्टार्क परिणाम second order stark effect द्वितीयक्रम स्टार्क परिणाम third order stark effect तृतीयक्रम स्टार्क परिणाम zeeman

Stark effect quantum number
स्टार्क परिणाम क्वांटम अंक

starlike
ताराकृति-

starred
तारांकित

starred quantities
तारांकित राशी (स्त्री.अ.व.)

start
आरंभ करणे, आरंभ होणे

start
आरंभ (पु.)

starter
१ आरंभक (पु.) २ (as a switch, button etc.) चालक (पु.)

starter circuit
आरंभक परिपथ

starting
आरंभिक

starting friction
आरंभिक घर्षण (also called static friction)

state
(as of matter- solid, liquid, fluid etc.) अवस्था (स्त्री.)

state cluster
अवस्था गुच्छ

state of aggregation
समुच्चयन अवस्था

state of equilibrium
समतोल अवस्था

state of matter
वस्तु अवस्था

state of motion
गतिमान अवस्था

state of rest
विराम अवस्था

stated
१ (fixed) ठराविक २ (regular) नियमित ३ निर्देशिलेला, नमूद केलेला

statement
१ निवेदन (न.) २ (of facts, events etc.) कथन (न.) ३ (as a table) तक्ता (पु.)

static
(of or relating to statics, of or relating to bodies at rest or forces in equilibrium- as against dynamic) स्थितिक

static
(as electrical discharges in the atmosphere; atmospherics) तडितक्षेप (पु.)

static electricity
(as opposed to dynamic electricity) स्थितिक विद्युत

static equilibrium
स्थितिक समतोल

static friction
Mech.(also called starting friction) स्थितिक घर्षण

static magnetic dipole
Elec. Magn. स्थितिक चुंबकीय द्विधुव

static pressure
१ (as the force per unit area that is exerted by a fluid upon a surface at rest relative to the fluid) स्थितिक दाब २ Acous. स्थितिक दाब

static reaction
(the static force exerted on a body by other bodies by which it is supported in equilibrium) स्थितिक प्रतिक्रिया

statics
(as a branch of mechanics dealing with the relations of forces that produce equilibrium among material bodies) स्थितिशास्त्र (न.) mechanics

station
१ स्थानक (न.) (as in spacestation अवकाश स्थानक) २ केंद्र (न.) (as in transmitting station पारेषण केंद्र)

station
ठेवणे

stationary
१ (as fixed in a station, course or mode) स्थावर, स्थाणु २ (standing still) स्थिर immobile

stationary heat flow
स्थिर ऊष्मा प्रवाह (स्थिर तापमान ऊष्मा प्रवाह)

stationary oscillation
स्थिर दोलन

stationary periodic heat flow
स्थिर आवर्ती ऊष्मा प्रवाह (स्थिर आवर्ती तापमान ऊष्मा प्रवाह)

stationary state
(as a stable or metastable quantum state) स्थावर अवस्था, स्थाणु अवस्था

stationary vortex
स्थिर भ्रमी

stationary wave
standing wave

stationary waves
Acous., Radio स्थिर तरंग (पु.अ.व.), अप्रगामी तरंग (पु.अ.व.) (also called standing waves)

stationed
स्थित, ठेवलेला

stationing
ठेवणे (न.)

statistical
१ (of, relating to or dealing with statistics) सांख्यिकीय, सांख्यिकी- २ आकडेवारीसंबंधी

statistical mechanics
सांख्यिकी स्थितिगतिशास्त्र

statistical method
सांख्यिकीय पद्धति

statistical straggling
(as the variation in range, ionisation or direction which is due to fluctuations in the distance between collisions in the stopping medium and in the energy loss and deflection angle per collision) सांख्यिकी विचरण

statistically
१ सांख्यिकी दृष्ट्या २ आकडेवारी देऊन, आकडेवारीच्या दृष्टीने

statistics
१ (as a science dealing with the collection, analysis, interpretation and presentation of masses of numerical data) सांख्यिकी (स्त्री.) २ (a collection of quantitative data) आकडेवारी (स्त्री.)

stator
Elec.Eng., Mech. etc.(as a stationary portion in a machine in or about which rotator revolves) स्थाता (पु.), स्टेटर (पु.)

stator winding
Elec.Eng. स्थाता कुंडलन

steadily
१ निश्चलतेने २ एकसारखेपणाने

steadiness
अचरता (स्त्री.),, निश्चलता (स्त्री.)

steady
१ अचर, निश्चल २ (uniform, regular) एकसारखा

steady state
(as a state or condition of a system or process, as one of the energy state of an atom, that does not change in time) अचर अवस्था, निश्चल अवस्था

steam
बाष्प (न.), वाफ (स्त्री.)

steam bath
बाष्प मज्जनी (स्त्री.)

steam boiler
बाष्पक (न.)

steam engine
बाष्प इंजिन (न.)

steam jacket
Eng. बाष्प वेष्टक

steam jacketed
बाष्पवेष्टित

steam point
बाष्पांक (पु.)

steam trap
Eng. बाष्प चाप

steaming
वाफवणे (न.)

steel
पोलाद (न.)

steel wool
पोलाद कुंतल (न.)

steep
१ अतिप्रवण, उभ्या चढणीचा २ खडा

steep
उभी चढण (स्त्री.)

steep ascent
(as of a curve etc.) अतिप्रवण आरोह

steer
चालन करणे

steering
चालन-

Stefan-Boltzmann law
(after Josef Stefan, Austrian physicist, its formulator Ludwig Boltzmann, Austrian physicist who first demonstrated it - a statement in thermal radiation) श्टेफॅन बोल्टस्मन नियम (also Stefan's law)

stellar
(of relating to, or derived from the stars) तारकीय, तारका-

stellar interferometer
Astron. तारकीय व्यतिकरणमापी

stellar magnetic field
तारका चुंबकीय क्षेत्र

stellate
(resembling a star as in shape; pointed or formed or radiated like a star) ताराकृति-, ताराकार

stem
(as of a hydrometer, thermometer, etc.) स्तंभ (पु.), दंड (पु.) दांडी (स्त्री.)

step
१ पद (न.) २ क्रम (पु.) ३ सोपान (न.) (as in step function सोपान फल)

step down
Elec.(as to lower the voltage of a current by means of a transformer) अवपरिवर्तित करणे

step down transformer
Elec.Eng. अवपरिवर्तित्र (न.)

step up
Elec.(to increase the voltage of a current by means of a transformer) उत्परिवर्तित करणे

step up transformer
Elec.Eng. उत्परिवर्तित्र (न.)

stepping
रोहण (न.)

stepping down
अवरोहण (न.)

stepping up
आरोहण (न.)

steradian
Math.(as the unit of solid angular measure) स्टिरेडिअन (न.) (also sterad)

steradiancy
(the radiant flux from a surface per steradian of solid angle in a specified direction per unit area of cross section of the emission perpendicular to that direction) प्रारण उत्सर्जकता (स्त्री.)

stere
(in comb.)(having or dealing with three dimensions of place) त्रिमितीय, त्रिमिति- stereo-

stereogram
त्रिमितिचित्र (न.)

stereograph
त्रिमितिलेख (पु.)

stereographic
त्रिमितिलेखीय, त्रिमिति-

stereography
त्रिमितिलेखन (न.)

stereometer
त्रिमितिमापी (पु.)

stereometric
त्रिमितिमापीय, त्रिमितिमापी-

stereometry
(the measurement of volumes and other metrical elements of solid figures - distinguished from planimetry) त्रिमितिमापन (न.)

stereomicroscope
त्रिमिति सूक्ष्मदर्शी (पु.)

stereophonic
त्रिमिति स्वनिक

stereophotograph
त्रिमिति प्रकाशचित्र (न.)

stereophotography
त्रिमितीय प्रकाशचित्रण (न.)

stereophotometer
त्रिमितीय अनुदीप्तिमापी (पु.)

stereoscope
त्रिमितिदर्शी (पु.)

stereoscopic
त्रिमितीय, त्रिमितिदर्शी- stereoscopical

stereoscopic camera
त्रिमितीय रुपित्र

stereoscopic telescope
त्रिमितीय दूरदर्शी

stereoscopic vision
त्रिमितीय दृष्टि

stereoscopy
(a branch of science that deals with stereoscopic effects and methods by which they are produced; the seeing of objects in three dimensions) त्रिमितिदर्शन (न.)

steric
(relating to the arrangement of atoms in space) त्रिमितिविन्यासी

steric hindrance
त्रिमितिविन्यासी अडथळा

sticky
चिकट

stiff
१ कठीण २ (nof flexible) दुर्नम्य ३ घट्ट, कडक

stiffness
१ काठिण्य (न.) २ दुर्नम्यता (स्त्री.)

stiffness constants
१ काठिण्य स्थिरांक (पु.अ.व.) २ दुर्नम्यता स्थिरांक (पु.अ.व.) (also called elastic moduli)

stigmatic
(esp. used of a bundle of light rays intersecting at a single point) बिंदुक

stigmatic spectrograph
बिंदुक पंक्तिलेखी

stigmatism
बिंदुकता (स्त्री.)

still
१ (as immobile, stationary) स्थिर २ नीरव, शांत

still
(to distil) ऊर्ध्वपातन करणे

still
ऊर्ध्वपातन यंत्र (न.)

still picture
स्थिर चित्र

stilus
stylus

stimulate
उत्तेजित करणे, उत्तेजित होणे

stimulated
उत्तेजित

stimulated emission
उत्तेजित उत्सर्जन

stimulating
उत्तेजक

stimulation
उत्तेजन (न.)

stimulus
उत्तेजन (न.)

stir
ढवळणे

stirrer
ढवळणी (स्त्री.)

stirrup
१ रिकीब (स्त्री.) २ Anat.(of an ear) रिकीब (स्त्री.) (रिकीब अस्थि)

stochastic
Math. etc.(a term implying the presence of a random variable) प्रसंभाव्य

stochastic variable
Math. प्रसंभाव्य चल

Stockes' lines
स्टोक्स रेषा (स्त्री.अ.व.)

Stoke's law
(after Sir George G Stokes, British mathematician and physicist) स्टोक्सचा नियम

stop
१ थांबवणे, थांबणे २ रोखून ठेवणे, रोखून धरणे ३ बंद पाडणे, बंद पडणे

stop
१ विराम (पु.) २ थांबवणे (न.)

stopcock
तोटी (स्त्री.)

stoppage
१ थांबवणे (न.), थांबणे (न.) २ रोखून धरणे (न.), रोखून ठेवणे (न.)

stopper
बूच (न.)

stoppered
बूचबंद, बूचबंद केलेला

storage
संचय (पु.)

storage battery
Elec.Eng. संचयी बॅटरी

storage cell
Elec.Eng.संचयी घट (also called accumulator or secondary cell)

store
साठवणे, संचय करणे

storm
वादळ (न.) (as in magnetic storm चुंबकीय वादळ)

stormy
वादळी

stove
स्टोव्ह (पु.)

straggle
१ (as to wander from the direct course or way) विचरण होणे २ (to be, become, or occur as if dispersed) अपकीर्ण होणे

straggling
१ (as the statistical variation in some property as in range or angle of travel of plarticles passing through matter) विचरण (न.) २ अपकीर्णन (न.) angle straggling कोन विचरण instrumental straggling उपकरणात्मक विचरण range straggling परास विचरण statistical

straight
सरळ, सरल

straight line absorption
सरळ रेखीय अवशोषण

straight line motion
सरळ रेषीय गति

straighten
सरळ करणे, सरळ होणे

strain
१ Eng. etc.(as the deformation of a material body and esp. of an electric solid under the action of applied forces) विकार (पु.) स्ट्रेन (पु.) २ (as a force, influence causing tension) ताण (पु.) stress

strain gauge
विकार प्रमापी

strain gradient
विकार प्रवणता

strained
विकृत

strainer
गाळणी (स्त्री.), चाळणी (स्त्री.)

strata
स्तर (पु.अ.व.), थर (पु.अ.व.) (sing. stratum)

stratification
(the act or process of stratifying) स्तरण (न.)

stratify
(to divide or arrange to form or deposit, in strata, to form into strata) स्तरित करणे, स्तरित होणे

stratifying
स्तरित होणारा

stratigraphic
स्तारिक, स्तरिकीय

stratigraphy
Geol.(as a branch of geology that deals with the origin, composition, distribution and succession of strata) स्तारिकी (स्त्री.), स्तरविज्ञान (न.)

stratosphere
Meteor.(a layer of earth's atmosphere, about six or seven miles above the earth, in which there is no convection and practically no vertical temperature gradient) स्थिरावरण (न.) (also called isothermal region)

stratum
स्तर (पु.), थर (पु.) (pl. strata)

stray
(not serving any purpose; unwanted; occurring or appearing sporadically or at random) आगंतुक, भ्रांत

stray capacity
Electronics आगंतुक धारकता

stray radiation
आगंतुक प्रारण

strays
atmospherics

streak
(as an irregular strip or line or band or layer edge) रेखा (स्त्री.)

streaky
विरेखित

stream
१ (as, the large quantity of something that flows or moves along) धार (स्त्री.), स्त्रोत (पु.) २ (as a body of water running in bed, river or brook) नाला (पु.), ओढा (पु.)

streaming
स्त्रवण (न.)

streaming
१ स्त्रवण- २ स्त्रोत-

streaming velocity
स्त्रवण वेग

streamline
स्त्रोतरेखा (स्त्री.)

streamline flow
स्त्रोतरेखा प्रवाह

streamlined
स्त्रोतरेखी

strength
सामर्थ्य (न.)

strength of a solution
द्रावणाचे सामर्थ्य

strength of radioactive substance
किरणोत्सारी पदार्थाचे सामर्थ्य

strengthen
१ (to give added strength) सामर्थ्य वाढवणे २ बळकट करणे ३ वाढवणे

stress
(as a condition existing within an elastic material because of strain or deformation by external forces or by nonuniform thermal expansion and being expressed quantitatively always in units of force per unit area) प्रतिबल (न.) axial stress direct stress

stress modulus
प्रतिबल मापांक

stress strain curve
प्रतिबल विकार आलेख

stress strain variables
प्रतिबल विकार चल

stress tensor
प्रतिबल प्रदिश

stressing
प्रतिबल-

stretch
प्रतानन (न.)

stretch
प्रतानन करणे, प्रतानन होणे, ताणणे, खेचणे

stria
(as a threadlike line or narrow band) सूत्ररेषा (स्त्री.), सूत्ररेखा (स्त्री.) (pl. striae)

striated
सूत्ररेखांकित

striation
(the fact or state of being striated; arranement of striae) सूत्ररेखांकन (न.)

striation technique
(as a method for rendering sound waves visible) सूत्ररेखांकन तंत्र

strike
आघात करणे

striking
आघाती, आघात-

striking potential
Electronics आघात विभव

striking reed
Music आघाती रीड

string
१ Music (the gut or wire cord of a musical instrument) तंतु (पु.) २ दोरी (स्त्री.), सर (पु.)

string electroscope
तंतु विद्युतदर्शी

string galvanometer
तंतु गॅल्हानोमीटर

stringed instrument
Music तंतु वाद्य

strip
पट्टी (स्त्री.), पट्टा (पु.)

strip
१ नग्न करणे २ (to separate a plating or sheet of electrodeposited metal from the base metal by any means) निर्लेपित करणे ३ (to remove, to separate, to shear off) अपखंडित करणे

stripe
पट्टा (पु.), पट्ट (पु.)

stripped
१ नग्न २ निर्लेपित ३ अपखंडित

stripped atom
अपखंडित अणु

stripping
१ Nucleonics अपखंडन (न.) २ निर्लेपन (न.)

stroboscope
(an instrument for viewing moving objects, so they appear stationary; used esp. for determining the speeds of rotation or frequencies of vibrations) स्थिरभासदर्शी (पु.), स्ट्रोबोस्कोप (पु.)

stroboscopic
स्थिर भास-

stroboscopic effect
स्थिरभास परिणाम

stroke
१ (as impact) आघात (पु.) २ (of an engine piston travel) धाव (स्त्री.) (as in four stroke engine चतुर्धाव इंजिन)

strong
१ (as opposed to weak) प्रबल २ (intense in degree, as concentrated) प्रभावी

strong acid
प्रभावी आम्ल

strong convergence
Math. प्रबल अभिसरण

strong electrolyte
प्रबल विद्युत अपघटनी

strong field quantum number
प्रबल क्षेत्रीय क्वांटम अंक

strong lens
प्रबल भिंग

strongly
१ अति २ प्रबलतः

strongly degenerate
अति अपजनित

struck string
Acous., Music आघात तंतु

structural
संरचनी, संरचनात्मक

structural crystallography
संरचनात्मक स्फटिकविज्ञान

structural formula
Chem. संरचनी सूत्र

structure
(the arranement of particles or parts in a substance or a body) संरचना (स्त्री.) arrangement

structure of atom
अणूची संरचना

structured
(having definite structure) संरचित

structureless
(lacking definite structure) संरचनाहीन

structureless particle
संरचनाहीन कण

stub line
स्थूण रेषा

studio
कलागार (न.)

stupefy
गुंगी आणणे

stupefying
गुंगी आणणारा

stylus
(as a hard and pointed instrument; cutter in a gramophone recording head) सूचिका (स्त्री.) (also stilus) (pl. styli)

sub series
गौण श्रेणी

sub-
१ (uinder, beneath, below, inadequately) अव-, अधः- (as in subsoil अवमृदा; substratum अधःस्तर) २ (subordinate, secondary, next lower than) उप- (as in subclass उपवर्ग)

subatomic
(of relating to, or being the phenomena occurring inside of the atoms or particles smaller than atoms) अवआण्विक, अवाणु-

subatomic particle
अवाणु कण

subdivide
उपविभाजन करणे, उपविभाजित करणे

subdivisible
उपविभाजनीय

subdivision
१ उपविभाजन (न.) २ (as a part made by subdividing) उपविभाग (पु.)

subelectron
उपैलेक्ट्रॉन (पु.)

subject
-च्या अधीन करणे, -च्या अधीन ठेवणे

sublevel
(as subenergy level) उप ऊर्जा पातळी (स्त्री.)

sublimate
(to cause to sublime; to undergo sublimation) संप्लुत करणे, संप्लुत होणे

sublimate
Chem. (chemical product obtained by sublimation) संप्लुत (पु.)

sublimation
(the act or process or an instance of subliming of a chemical entity) संप्लवन (न.) evaporation

sublimation curve
संप्लवन आलेख

sublimation pressure
संप्लवन दाब

sublimative
संप्लवनशील

sublime
(to cause to pass from the solid to vapour state by the action of heat etc.; to undergo sublimation) -चे संप्लवन करणे, -चे संप्लवन होणे

sublimed
संप्लुत

submarine
अंतःसमुद्री

submarine
पाणबुडी (स्त्री.)

submerge
आत बुडवणे, आत बुडणे, निमज्जित करणे, निमज्जित होणे

submerged
निमग्न

submergible
निमज्जनीय submersible

submersion
निमज्जन (न.)

submicroscopic
(too small to be resolved and made visible by the ordinary light microscope) अतिसूक्ष्म ultramicroscopic

submicroscopic crystal
अतिसूक्ष्म स्फटिक

subnormal
(lower or smaller than normal) अवसामान्य

subnormal
Math. प्रलंबक्षेप (पु.)

subnormal dispersion
अवसामान्य अपस्करण

subnormality
अवसामान्यता (स्त्री.)

subnuclear
अवन्यूक्लीय, अवकेंद्रकीय, अवकेंद्रक

subnuclear particle
अवन्यूक्लीय कण अवकेंद्रक कण

subordinate
१ (holding a lower or inferior position; placed in lower order, class or rank) गौण २ (subservient) अधीन

subregion
उपप्रदेश (पु.)

subsample
उपप्रतिदर्श (पु.)

subsequent
उत्तरवर्ती, नंतरचा

subset
Math. उपसट (पु.)

subside
१ -चा उपशम होणे २ खचणे, खाली बसणे ३ स्थिर होणे

subsidence
१ (something that has subsided; act or process of subsiding) अवतलन (न.) २ Geol. खचणी (स्त्री.) ३ उपशम (पु.)

subsidiary
गौण, दुय्यम

subsiding
१ उपशामी २ खचत असलेला ३ स्थिर होत असलेला

subsist
अस्तित्वात असणे

subsisting
विद्यमान

subsolar
अधःसौर

subsolar point
Astron. अधःसौर बिंदु

subsonic
अवस्वनी, अवस्वनिक

subsonic frequency
अवस्वनी वारंवारता

subspace
उप अवकाश (पु.)

substage condenser
अधोमंच संधारित्र

substance
पदार्थ (पु.)

substandard
अधोमानकी, अधोमानकीय, मानकच्युत

substandard
उपमानक (न.)

substation
१ उपस्थानक (न.) २ उपकेंद्र (न.)

substitute
(to put in the place of another; to introduce as an atom or group by substitution) प्रतियोजन करणे (प्रतिवस्तुयोजन करणे)

substitute
(something that is put in place of something else or is available for use instead of something else) प्रतियोजित (न.), प्रतिवस्तु (स्त्री.)

substituted
प्रतियोजित

substitution
प्रतियोजन (न.)

substitution method
प्रतियोजन पद्धति

substitutional
प्रतियोजनात्मक, प्रतियोजनी, प्रतियोजन-

substitutional alloy
प्रतियोजन संमिश्र

substitutional impurity
१ प्रतियोजन अशुद्धता २ प्रतियोजन अशुद्धि

substitutional reaction
Nucleonics प्रतियोजनी अभिक्रिया

substitutive
प्रतियोजी

substract
subtract

substrata
अधःस्तर (पु.अ.व.) (sing. substratum)

substratal
अधःस्तरीय

substratum
अधःस्तर (पु.) (pl. substrata)

substructural
१ उपसंरचनात्मक २ अधःसंरचनात्मक

substructure
१ उपसंरचना (स्त्री.) २ (as, understructure, groundwork) अधःसंरचना (स्त्री.)

subsynchronous
उपसंकालिक

subtend
Math.(to lie opposite to) संमुख करणे, -च्या संमुख असणे

subtended
-च्या संमुख केलेला, -च्या संमुख असलेला

subtract
Math. वजा करणे, उणा करणे

subtraction
Math. वजाबाकी (स्त्री.), ऊनन (न.)

subtractive
ऊननी, ऊनन-

subtractive colour
ऊनन वर्ण

subtype
उपप्ररुप

subvalue
(as of a quantum number) उपमूल्य (न.)

subzone
उपप्रदेश (पु.)

succeding
अनुवर्ती

succeed
(to take the place previously filled by; to follow in order) अनुवर्तणे, पाठीमागून येणे

succession
१ (a repeated following up of one by another) अनुवर्तन (न.) २ (the act or process of following in order of time or place) अनुक्रमण (न.) (in quick succession अगदी लागोपाठ)

successive
१ अनुवर्ती २ क्रमवर्ती ३ लागोपाठचा

successively
लागोपाठ, एकामागून एक

successor
Math. अनुक्रमिक (पु.)

suck
चूषण करणे

sucrose
Chem. शर्करा (स्त्री.), सुक्रोज (न.)

suction
चूषण (न.)

suction pump
चूषण पंप

sudden
अचानक,आकस्मित

suddenly
अचानक, एकाएकी, अकल्पित

suffice
पर्याप्त असणे, पर्याप्त होणे, पुरेसा असणे, पुरेसा होणे

sufficiency
पर्याप्तता (स्त्री.), पुरेपणा (पु.)

sufficient
पर्याप्त, पुरेसा, पुरा

sufficiently
पर्याप्ततः, पाहिजे तितका

suffocate
गुदमरवणे, गुदमरणे

suffocation
गुदमरणे (न.), श्वासरोध (पु.)

sugar
साखर (स्त्री.), शर्करा (स्त्री.)

sugarcoat
शर्करावगुंठन करणे

sugarcoated
शर्करावगुंठित

sugarcoating
शर्करावगुंठन (न.)

sulfate
sulphate

sulfide
sulphide

sulfur
sulphur

sulphate
Chem, सल्फेट (न.) (also sulfate)

sulphide
Chem. सल्फाइड (न.) (also sulfide)

sulphur
Chem. सल्फर (न.), गंधक (न.) (also sulfur)

sulphuric acid
Chem. सल्फ्युरिक आम्ल

sulphurous
Chem. सल्फरस, सल्फरयुक्त

sum
Math. बेरीज (स्त्री.), योग (पु.)

sum
(to ascertain the sum of; to count or calculate the number, amount or total of) बेरीज करणे, योग करणे, समाकलन करणे

sum rule
योग नियम

summability
Math.(capability of being summed) समाकलनीयता (स्त्री.)

summable
(capable of being summed) समाकलनीय

summary
सारांश (पु.)

summation
Math. (act or process of finding or forming a sum or total amount; an aggregate formed) समाकलन (न.), योग करणे (न.)

summation of heat
ऊष्म्याचे समाकलन

summation tone
Acous. समाकलित स्वरक

summational
(produced by summation) समाकलित

summational tone
summation tone

sun
सूर्य (पु.)

sundial
सूर्य अंकपृष्ठ (न.)

sunlight
सूर्यप्रकाश (पु.)

sunproof
ऊनरोधी, आतपरोधी

sunshine
१ ऊन (न.) २ आतप (पु.)

sunshine recorder
आतप अभिलेखी

sunspot
सौरडाग (पु.), सूर्यावरील डाग (पु.)

super energy particle
Nucleonics अति ऊर्जा कण

super refraction
अति अपवर्तन (न.)

super-
(in comb.) १ (over and above; higher in quantity, quality or degree; situated or placed above, on or at the top of) अधि- २ (exceeding a norm; in excessive degree or intensity) अति-, - अतीत

superconductive
अतिवाहक

superconductivity
(abnormally high conductivity) अतिवाहकता (स्त्री.)

superconductor
अतिवाहक (पु.)

supercontrol tube
अधिनियंत्रक नलिका

supercool
(to cool below freezing point) अतिशीतन करणे

supercooled
अतिशीतित

supercooling
(the cooling of a liquid below its freezing point without th separation of solid phase) अतिशीतन (न.)

superficial
(pertaining to the surface) क्षेत्रीय, क्षेत्र-

superficial expansion
Heat Thermodynamics क्षेत्रीय प्रसरण

superficial mass
(i.e. mass per unit area) प्रति एकक क्षेत्र वस्तुमान

superficial source
पृष्ठ उद्गम

superfine
१ अत्युत्तम २ अतिसूक्ष्म

superfluid
(matter, as helium II, in a unique state characterised by extraordinarily large thermal conductivity and capillarity) अतिद्रायु (पु.)

superfluidity
अतिद्रायुता (स्त्री.)

superfluous
१ अतिरिक्त २ अनावश्यक

superfluous term
Math. अतिरिक्त पद

superheat
अतिउष्णता देणे, अति तापवणे (also overheat)

superheated
अतितप्त (also overheated)

superheating
अतिऊष्मन (न.), अतितापन (न.) (also overheating)

superheterodyne
Electronics, Radio अतिसंकरण-, अतिहेटरोडाइन

superheterodyne
अतिसंकरण (न.) अतिहेटरोडाइन (न.)

superheterodyne
अतिसंकरण करणे

superimpose
अध्यारोपित करणे

superimposed
अध्यारोपित

superimposed alternating current
अध्यारोपित प्रत्यावर्ती धारा

superimposition
अध्यारोपण (न.)

superior
१ वरिष्ठ २ (as situated above) ऊर्ध्व

superior limit
ऊर्ध्व सीमा

superlattice
(a space lattice of an alloy system, as a copper gold alloy, in which each kind of atom tends to occupy a definite geometrical positions instead of having a random distribution) अधिजालक (न.)

supernatant
(floating on the surface) तवंगरुप, पृष्ठप्लावी

supernatant liquid
तवंगरुप द्रव

superpose
(to place or lay over or above; to cause to occupy the same position as and coexist with another) अधिरोपित करणे

superposed
अधिरोपित

superposition
अधिरोपण (न.)

superposition principle
अधिरोपण तत्त्व

supersaturate
(to add to beyond saturation) अतिसंतृप्त करणे

supersaturated
अतिसंतृप्त, अतिसंतृप्त झालेला

supersaturated solution
अतिसंतृप्त द्रावण

supersaturation
अतिसंतृप्ति (स्त्री.)

supersensitisation
अतिसंवेदीकरण (न.)

supersensitise
अतिसंवेदी करणे, अतिसंवेदनशील करणे

supersensitised
अतिसंवेदित,अतिसंवेदीकृत

supersensitive
अतिसंवेदी, अतिसंवेदनशील

supersensitivity
अतिसंवेदिता (स्त्री.), अतिसंवेदनशीलता (स्त्री.) (also hypersensitivity)

supersonic
१ (having a frequency above the audibility range of the human ear; utilising, produced by or relating to supersonic waves or vibrations) स्वनातीत, ध्वनिवेगातीत

supersonic frequency
Acous. स्वनातीत वारंवारता

supersonic speed
स्वनातीत चाल, स्वनातीत द्रुतता

supplementary
संपूरक

supplementary valence
(as a residual valence connecting atoms, groups or molecules in which ordinary valences are already saturated) संपूरक संयुजा

supply
पुरवणे, पुरवठा करणे

supply
पुरवठा (पु.)

support
१ आधार (पु.) टेकू (पु.) २ अवलंब (पु.)

support
१ आधार देणे, टेकू देणे २ (as to uphold, defend) पुष्टी देणे, पाठिंबा देणे

supported
१ आधृत २ पुष्टी दिलेला

supporting
आधार देणारा, आधार-

suppose
समजणे, समजून चालणे, कल्पिणे

supposed
कल्पित

suppress
दमन करणे, दाबून टाकणे

suppressed
दामित

suppression
दमन (न.). दाबून टाकणे (न.)

suppressor
दामक (पु.)

suppressor grid
Thermionics दामक ग्रिड

supprssive
दमनकारी, दमन करणारा, दाबून टाकणारा

surd
Math. करणी (स्त्री.)

surface
(as the outermost or uppermost boundary; one or more of the faces of a three dimensional thing) पृष्ठ (न.), पृष्ठभाग (पु.)

surface
(of located on, or designed for use at the surface of something; appearing on the surface only) पृष्ठीय, पृष्ठ-

surface active
Chem.(as modifying the properties of a liquid medium at a surface or interface usu. by reducing surface tension or interfacial tension) पृष्ठसक्रिय

surface activity
Chem. पृष्ठसक्रियता (स्त्री.)

surface barrier
Nucl.Phys. पृष्ठ प्राचीर

surface condenser
Eng., Heat, Thermodynamics पृष्ठ संघनित्र

surface density
Elec. Magn. पृष्ठ घनता

surface energy
(the energy associated with the intermolecular forces at the interphase between two media) पृष्ठ ऊर्जा

surface integral
Math. पृष्ठ संकलक

surface ionisation
पृष्ठ आयनन

surface of revolution
परिभ्रमण पृष्ठ

surface orientation
पृष्ठीय अभिमुखता

surface recombination rate
पृष्ठ पुनःसंयोजन दर

surface strain
पृष्ठ विकार

surface tension
(a property possessed by liquid surfaces whereby they appear to be covered by a thin elastic membrane in a state of tension) पृष्ठताण (पु.)

surface wave
पृष्ठ तरंग

surge
१ (as a swelling, rolling or sweeping forward like that of an oncoming billow; as an onward rush) उल्लोल (पु.) २ Meteor.(a barometric wave apparently independent of and unexplained by existing barometric gradients) उल्लोल (पु.) ३ Elec.Eng.(a transient variation of current in an electrical circuit; sudden rise and fall of voltage) उल्लोल (पु.)

surge absorber
Elec.Eng. उल्लोल अवशोषी

surplus
आधिक्य (न.), शिल्लक (स्त्री.)

surplus
अतिरिक्त, शिलकी

surround
वेढणे, -च्या भोवती असणे

surrounding
१ Math. (as entourage) परिवेश(पु.) २ (in pl.) परिसर (पु.)

surveillance
(a close watch) संनिरीक्षण (न.)

survey
सर्वेक्षण करणे, पाहणी करणे

survey
सर्वेक्षण (न.), पाहणी (स्त्री.)

surveying
सर्वेक्षण (न.)

susceptance
Elec.Eng.(as the ratio of the effective current to the effective electromotive force... etc.) प्रतिवहन (न.) conduction

susceptibility
प्रभाव्यता (स्त्री.)

susceptible
प्रभाव्य

suspend
निलंबित करणे, टांगून ठेवणे, लटकावणे

suspended
निलंबित, टांगलेला, टांगून ठेवलेला

suspended coil galvanometer
Elec. Magn. निलंबित कुंडल गॅल्व्हानोमीटर

suspended magnet galvanometer
Elec. Magn. निलंबित चुंबक गॅल्व्हानोमीटर

suspended transformation
निलंबित रुपांतरण

suspension
१ (as the act of hanging or the state of being hung) निलंबन (न.) २ Chem.(as the state of a substance when its particles are mixed with but undissolved in fluid or solid; a substance in this state) निलंबन (न.)

suspensoid
निलंबनाभ (पु.)

sustain
१ कायम ठेवणे, राखणे २ पोषण करणे

swamp
दलदल (स्त्री.), पाणथळ (स्त्री.)

swampy
दलदलीचा, पाणथळीचा

swan band
स्वान पट्ट

swan neck insulator
Elec.Eng. हंस ग्रीवा रोधी, ग्रीवा विसंवाहक

sweep
१ (as a continuous and forceful forward movement) प्रसर्प (पु.) २ (commonly) झेप (स्त्री.)

sweep circuit
Cathode Ray Tubes, Elec.Eng. प्रसर्प परिपथ

sweep field
प्रसर्प क्षेत्र

sweep frequency
प्रसर्प वारंवारता

sweep voltage
प्रसर्प व्होल्टता

swell
स्फीति (स्त्री.)

swelling
स्फीति (स्त्री.)

swing
दोलणे

swing
दोल (पु.)

swinging choke
चल चोक

switch
स्विच (पु.) (अ.व. स्विच)

switchboard
स्विच फलक (पु.)

sym-
syn-

symbol
१ (as an arbitrary or conventional sign, as a character, diagram, letter etc. used in writing relating to a particular field as, mathematics, physics, chemistry etc.) संकेतचिन्ह (न.) २ (as chemical symbols) संकेतचिन्ह (न.), संज्ञा (स्त्री.) ३ (commonly) प

symbolic
प्रतीकात्मक

symbolic treatment
प्रतीकात्मक विवेचन

symbolical
१ चिन्हरुप २ प्रतीकात्मक

symbolical expression
१ Math. चिन्हरुप पदावली २ प्रतीकात्मक अभिव्यक्ति

symmetric
( as having or involving symmetry ) सममित symmetrical

symmetric rotator
सममित घूर्णक

symmetrical expression
१ सममित पदावली २ सममित अभिव्यक्ति

symmetrical network
१ सममित जाल २ सममित जालव्यूह

symmetrically
सममिततः, सममितरीत्या

symmetrically magnetised condition
सममिततः चुंबकित स्थिति

symmetry
Crystal., Math., etc.(as correspondence in size, shape and relative position of parts that are on opposite sides of a dividing line or median plane or that are distributed about a centre or axis) सममिति (स्त्री.)

symmetry classes
Crystal. सममिति वर्ग (पु.अ.व.)

symphony
स्वरसंघ (पु.)

symptom
लक्षण (न.)

syn-
(in comb.) १ (with, alongwith, together) सह- (as in syngenesis सहजनन) २ (at the same time) सं- (as in synthesis संश्लेषण)

synchronisation
(act o synchronising) संकालन (न.)

synchronise
(to happen or take place at the same time; be synchronous) संकालन करणे, संकालन होणे

synchroniser
संकालक (पु.)

synchronising
संकाली-, संकालन-

synchronising current
Elec.Eng. संकालन धारा

synchronism
(the quality or fact of being synchronous) संकालिकता (स्त्री.)

synchronous
(recurring or operating at exactly the same periods; marked by strict and exact coincidence in time, rate or rhythm) संकालिक asynchronous असंकालिक isochronous समसंकालिक nonsynchronous नसंकालिक

synchronous asynchronous motor
संकालिक- असंकालिक चलित्र

syngenesis
सहजनन (न.)

synthesis
(combination, composition, putting together- opposed to analysis) संश्लेषण (न.)

synthetic
१ (as relating to or involving synthesis; not analytic) सांश्लेषिक, संश्लेषण-, संश्लेषी २ (as artificial, not derived immediatley from a natural product) कृत्रिम synthetical

synthetic method
संश्लेषण पद्धति

syphon
siphon

system
१ (as a complex whole; set of connected things or parts; organised body of material or immaterial things) संहति (स्त्री.) (as in system of pulleys कप्पींची संहति) २ (as method, organisation etc.) पद्धति (स्त्री.) ३ (ordered set of ideas, theories, principles etc.) प्रणाली (स्त्री.) ४ (a group of things or parts working together in a regular relation) संस्था (स्त्री.) (as in respiratory system श्वसन संस्था, railway system रेल्वे संस्था) ५ Geol. समूह (पु.) (as in mountain system पर्वत समूह)

system of bodies
पदार्थ संहति

system of coordinates
सहनिर्देशक प्रणाली

system of forces
बल संहति

system of lenses
भिंग संहति

system of levers
तरफ संहति

system of units
एकक पद्धति

systematic
१ क्रमबद्ध २ पद्धतशीर

systematic error
(as a statistical error that persists and cannot be considered as due entirely to chance - opposed to random error) पद्धतशीर त्रुटि

systematisation
१ पद्धतशीर करणे (न.) २ पद्धतीत बसवणे (न.)

systematise
१ पद्धतशीर करणे २ पद्धतीत बसवणे

systematised
१ पद्धतशीर केलेला २ पद्धतीत बसवलेला